29 sep 2021

3M en voorwaardelijke steun

Tijdens de commissievergadering van 29 september 2021 heeft Dieter Van Besien de minister van financiën gevraagd naar de toegekende steunmaatregelen aan het bedrijf 3M. Dit bedrijf, gevestigd in Zwijndrecht, is verantwoordelijk voor lozingen van de chemische stof PFOS in ons leefmilieu gedurende lange tijd. Momenteel wordt onderzocht wie de verantwoordelijkheid draagt voor het feit dat dit bedrijf dit zo lang kon doen. Dieter Van Besien wilt, los van de schuldvraag, vandaag reeds nadenken over manieren waarop we ons systeem resistenter kunnen maken tegen dergelijke wanpraktijken. Veel handvaten liggen hiervoor op gewestelijk niveau, maar hij vroeg de minister in welke mate ook de fiscale steunmaatregelen (een federale bevoegdheid) kunnen worden aangescherpt zodat bedrijven strengere criteria moeten naleven alvorens steun te kunnen ontvangen.   

Mijn vraag aan de minister

De grootteorde en de impact van de chemische stoffen die 3M gedurende lange tijd heeft blijven lozen in ons land worden nog volop onderzocht. Dat zowel onze overheden als 3M verantwoordelijkheid dragen voor de impact op de volksgezondheid staat ondertussen buiten kijf. Terwijl men verder onderzoekt wie de individuele verantwoordelijkheid draagt, dienen we federaal na te denken over hoe we onze regelgeving en mentaliteit zo kunnen wijzigen dat dergelijke wantoestanden tot het verleden behoren.

Het beleid rond het toekennen van subsidies en belastingvoordelen aan bedrijven moet worden geëvalueerd. Zoals ook gedurende de coronacrisis mogelijk was, moeten subsidies en belastingvoordelen sterker worden gekoppeld aan voorwaarden die het algemeen belang  dienen, dit zowel vanuit sociaal als ecologisch oogpunt. Het feit dat 3M zich op Belgisch grondgebied heeft gevestigd heeft misschien jobs opgeleverd, maar het is uiterst onwaarschijnlijk dat dit ooit de kosten zal compenseren die de PFAS zullen veroorzaken.

Mijnheer de minister,  de FOD Financiën is bevoegd voor de toekenning van de investeringsaftrek. Is deze fiscale gunstmaatregel toegekend aan 3M? Heeft men de laatste twintig jaar van deze maatregelen gebruikgemaakt en voor welke bedragen? Op basis van het niet naleven van welke criteria kunnen deze voordelen worden ontnomen?

De FOD Financiën is ook bevoegd voor het toekennen van het belastingkrediet voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling, indien geen gebruik wordt gemaakt van de investeringsaftrek voor octrooien. Is dit belastingkrediet toegekend aan 3M? Zo ja, voor welke bedragen heeft 3M belastingvermindering gekregen doorheen de voorbije twintig jaar?

Wanneer zou ook hier dit voordeel kunnen worden ontnomen?

Hebben u of uw voorgangers subsidies of steun verleend aan 3M in de afgelopen twintig jaar? Voor welke bedragen? Welke voorwaarden werden aan deze steun gekoppeld? Bent u van plan om de steunmaatregelen die 3M geniet te evalueren?

Gelooft u, in het licht van de PFAS-zaak, dat het beleid rond de voorwaardelijkheid van steun moet worden herzien?

Het antwoord van de minister

Uw vraag heeft betrekking op een specifieke belastingplichtige. Mijn administratie kan u dan ook geen antwoord geven omdat men door het beroepsgeheim is gebonden. Met betrekking tot de door u aangehaalde steunmaatregelen voor onderzoek en ontwikkelingen lopen er verschillende evaluaties om een meer rechtzeker en billijk kader te creëren dat zowel de betrokken instellingen en ondernemingen als de overheid ten goede komt.

De PFAS-zaak staat niet rechtstreeks in verband met de aangehaalde steunmaatregelen voor onderzoek en ontwikkeling. Die zijn namelijk gebaseerd op algemene, objectieve voorwaarden die een algemene draagwijdte hebben met als doel Belgische ondernemingen aan te zetten tot wetenschappelijk onderzoek en technische innovatie.

Ook andere steunmaatregelen bevatten specifieke voorwaarden om de daarin beoogde doelstelling te gaan verwezenlijken. Er dient daarbij steeds een afweging te worden gemaakt tussen het beoogde doel van de steunmaatregelen en hoe de voorwaarden daartoe kunnen bijdragen. Voorwaardelijkheid van steunmaatregelen is momenteel enkel voorzien voor regelingen waarbij een onderneming pas in een later belastbaar tijdperk kan inschatten in welke mate zij aan de opgelegde voorwaarden voldoet. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de tijdelijke vrijstelling voor innovatie-inkomsten en de tijdelijk vrijgestelde reserve ter versterking van de solvabiliteit en het eigen vermogen ten gevolge van de covidpandemie. Veel steunmaatregelen bevatten echter de voorwaarden die door de belastingplichtige onderneming al tijdens het belastbare tijdperk kunnen worden nagegaan. Het effectief voldoen aan deze voorwaarden kan daarbij later deel uitmaken van een controle door de administratie en onterecht genoten steunmaatregelen kunnen dan ook worden teruggevorderd.

Het invoeren van een tijdelijke vrijstelling is om die reden niet nodig om te verzekeren dat de doelstellingen van de door u aangehaalde steunmaatregelen bereikt worden en zou bovendien de rechtszekerheid niet ten goede komen. De controletaken van de administratie zouden hierdoor bovendien worden verzwaard. Een herziening van de voorwaardelijkheid van deze steunmaatregelen is momenteel dan ook niet aan de orde.

Mijn repliek

Persoonlijk meen ik dat wij de voorwaarden die aan dit soort steun worden gekoppeld het beste toch eens evalueren. Ik meen dat er meer dwingende voorwaarden kunnen worden gekoppeld aan de steunmaatregelen voor bedrijven. Al te vaak blijkt achteraf immers dat bedrijven die gretig gebruik maken van fondsen van de overheid, nadien de regels van het fatsoen niet naleven. Dit is niet alleen bij 3M het geval want wij hebben in het recente verleden nog andere bedrijven gekend die de regels van het fatsoen niet naleefden. Op zo'n moment moet het mogelijk zijn om post factum subsidies terug te vorderen.

Ik meen dan ook dat een evaluatie van de voorwaarden nodig is. Dit geldt trouwens niet alleen voor die malafide bedrijven want dit is ook ter bescherming van alle andere bedrijven die wel op een correcte manier werken.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren