23 mrt 2022

De activiteiten van Credendo in Rusland

Tijdens de commissievergadering van 23 maart 2022 heeft Dieter Van Besien enkele vragen gesteld aan de minister van Financiën over de activiteiten van Credendo in Rusland. Credendo is de nationale exportkredietenverzekeraar. Elk land heeft een dergelijke verzekeraar die de uitgaande leningen / investeringen voor buitenlandse projecten verzekert. Het beleid van Credendo moet vanzelfsprekend zijn afgesteld op het buitenlands beleid van België zelf. Gezien de invasie van Oekraïne door Rusland wou Dieter Van Besien weten in welke mate het beleid van Credendo reeds is bijgesteld.

Mijn vragen

De Belgische staat is de enige aandeelhouder van Credendo en kan dus een fundamentele invloed uitoefenen op haar beleid. Deze macht creëert een grote verantwoordelijkheid. De manier waarop die verantwoordelijkheid wordt opgenomen moet steeds conformeren aan de hogere standaarden die we van onze overheid moeten verwachten.

Credendo is als exportkredietverzekeraar internationaal actief. Via een Joint Venture met de Russische verzekeraar Ingosstrakh is zij ook actief op Russisch grondgebied. Gezien de invasie van Oekraïne door Rusland moeten wij nadenken over het uitoefenen van onze macht als aandeelhouder.

  1. Kan u stilstaan bij het financieel risico die de huidige internationale context betekent voor Credendo?
    1. Heeft u zicht op de verzekeringsovereenkomsten die Credendo heeft lopen voor projecten in Rusland? Wat zijn de verbonden risico's?
    2. Zijn hier verzekeringen bij voor strategisch belangrijke investeringen?
    3. Hoe groot is de totale waarde van de economische investeringen in Rusland die verzekerd worden door Credendo? Kan u bevestigen dat Credendo hier zicht op heeft? Maakt Credendo volgens u voldoende werk van het openbaar maken van deze informatie?
  2. Via welke afspraken en kanalen beïnvloedt de Belgische staat het beleid van Credendo? Hoe zal dit wijzigen wanneer Credendo onder het beheer van FPIM valt?
  3. Het Russische bestuur maakt zich reeds lang schuldig aan talloze mensenrechtenschendingen, maar de militaire inval in Oekraïne is ongezien. Op termijn lijkt een afbouw van de economische activiteiten van Credendo in Rusland zich op te dringen. Het verzekeren van economische projecten komt neer op het steunen van dit regime dat de mensenrechten aan zijn laars lapt. Bepaalde (fossiele) investeringen in Rusland vergroten verder onze energieafhankelijkheid.
    1. Zijn de activiteiten van Credendo reeds besproken wanneer economische sancties ter sprake kwamen?
      1. Zijn er dossiers rond Rusland in opmaak die binnenkort een beslissing van Credendo vereisen? Zo ja, welke? Zijn er enige dossiers over fossiele energieprojecten?
    2. Moet het Belgisch investerings- en aandeelhoudersbeleid verzekeren dat overheidsgeld niet gaat naar regimes die systematisch de mensenrechten schenden? Hoe zal zich dit vertalen in de akkoorden die u verder met de FPIM zal sluiten naarmate haar rol belangrijker wordt?
    3. Zal u een beleidskader uitwerken op basis waarvan Credendo moet nagaan wat de impact van haar activiteiten zijn op de Belgische strategische (energie)onafhankelijkheid?

De antwoorden van de minister

Mijnheer Van Besien, de raad van bestuur van Credendo - Export Credit Agency, de moederonderneming, vergadert elke maand en krijgt in dit kader alle noodzakelijke informatie inzake de uitstaande verbintenissen en de risicoconcentratie per land.

Het spreekt voor zich dat Credendo de sanctieregeling voor Rusland strikt toepast, evenals deze voor Wit-Rusland. Credendo is sinds de uitbraak van het conflict uiterst voorzichtig geweest en heeft het landenbeleid voor Rusland en Wit-Rusland drastisch beperkt naarmate het conflict evolueerde en de internationale sancties verscherpt werden. Op 24 februari laatstleden werd beslist om de dekking van risico's op Oekraïne op te schorten. Op 28 februari laatstleden werd het landenbeleid voor de korte termijn en de middellange termijn uiteindelijk ingedeeld in categorie 7, de slechtste risicocategorie. Dat komt er in de praktijk op neer dat dekking voor risico's op deze twee landen stopgezet werd. Credendo laat ook weten dat het geen belangrijke strategische  investeringen verzekert.

Midden maart bedroeg de bruto blootstelling op Rusland voor de Credendogroep 3,1 miljard euro. Na aftrek van het gedeelte dat wordt herverzekerd, bedraagt de netto blootstelling voor de groep 1,4 miljard euro. Er moet benadrukt worden dat 724 miljoen euro hiervan, dus iets meer dan de helft, toe te schrijven is aan de Russische entiteit voor de dekking van binnenlandse transacties in roebel die niet onder de sancties vallen.

De resterende blootstelling van de andere entiteiten van de groep voor internationale handelstransacties die wel worden geviseerd door de sancties, bedraagt dus iets minder dan 721 miljoen euro en vertoont een positieve evolutie en daalt dus. Credendo heeft nog geen schadegevallen gehad als gevolg van het conflict.

De Russische dochteronderneming betreft een joint venture met een belangrijke Russische privéverzekeraar. Deze entiteit dekt bijna uitsluitend transacties op de binnenlandse markt. Die activiteit valt niet onder de sanctieregeling.

Bovendien heeft de Russische dochteronderneming instructies gekregen om de uitstaande bedragen proactief te verminderen, door zodra dat mogelijk is uit de bestaande verbintenissen te stappen.

De Belgische Staat is betrokken bij het beleid van Credendo. De minister van Economie, de minister van Buitenlandse Handel en de minister van Financiën oefenen de gezamenlijke voogdij uit over Credendo. De raad van bestuur van Credendo bestaat uit een voorzitter, ondervoorzitter en tien leden. Vier leden worden benoemd op voordracht van de federale ministers bevoegd voor respectievelijk Financiën, Buitenlandse Zaken, Economie en Ontwikkelingssamenwerking. Deze leden of hun plaatsvervangers vertegenwoordigen in de raad van bestuur de federale minister die hen heeft voorgedragen.

De ministeriële afgevaardigden bepalen de algemene lijnen van het door Credendo te volgen beleid. Bij beraadslagingen van de raad van bestuur kunnen zij de beslissingen schorsen die zij in strijd met de wet en de belangen van België achten.

Zoals beschreven in artikel 38bis, 1 van de beheersovereenkomst van de FPIM zal die laatste in de loop van 2022 een analyse maken betreffende de centralisatie van Credendo. Die analyse wordt vervolgens besproken met de regering. Het spreekt voor zich dat de FPIM voor elke participatie een analyse maakt betreffende de naleving van haar CSR-charter, waarvan respect voor mensenrechten integraal deel uitmaakt. Het zal ook gelden voor Credendo indien het al dan niet gecentraliseerd wordt.

Er zijn geen lopende dossiers op Rusland waarvoor Credendo binnenkort een beslissing moet nemen. Credendo dekt trouwens geen nieuwe exporttransacties of investeringen meer op Rusland. Er wordt overigens ook aan herinnerd dat de financiële verbintenissen aangegaan vóór 26 februari 2022 niet onder de sancties vallen en bijgevolg moeten worden nagekomen.

In de risicoanalysemodellen van Credendo waarmee de instelling haar landenbeleid bepaalt, wordt voor de analyse van landenrisico's ook rekening gehouden met een hele reeks indicatoren om met name het risico van politiek geweld te beoordelen. De schending van de mensenrechten is onrechtstreeks opgenomen in de indicatoren die gebruikt worden om het risico van politiek geweld te beoordelen. Inzake de Belgische strategische energieonafhankelijkheid verwijs ik naar de minister van Energie.

Conclusie

Het is zeer goed dat Credendo zo snel na de invasie heeft geschakeld. Dit is ook nodig; de blootstelling van Credendo aan Rusland is werkelijk enorm. Zolang de economische belangen van onze eigen exportkredietverzekeraar van een dergelijke omvang zijn behoudt België een incentive om terughoudend te zijn met bepaalde sanctiemaatregelen. Deze economische verwevenheid was ooit een goede zaak, maar vandaag is het contraproductief en problematisch.

Er moet onderzocht worden of de instructies die aan de Joint Venture tussen Credendo en de Russische verzekeraar Ingosstrakh werden opgedragen, m.n. met spoed de bestaande bedragen te verminderen, niet ook mogelijk is voor de verzekeringen die Credendo heeft uitstaan in Rusland. De minister geeft aan dat dit juridisch niet verplicht is onder de Europese sanctiemaatregelen, maar ik zal ervoor blijven ijveren dat ook dit scenario serieus wordt bestudeerd.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren