23 mrt 2022

De crisis in Oekraïne

Tijdens de commissievergadering van 23 maart 2022 vroeg Dieter Vanbesien naar een stand van zaken wat betreft de financiële sanctiemaatregelen die België neemt ten aanzien van Rusland. De minister verduidelijkte de stand van zaken en de richtsnoeren die hij hanteert bij de uitvoering van de Europese deals.

Mijn vragen

Op donderdag 24 februari begon Rusland een invasie van Oekraïne. Hoewel de wereld in eerste instantie verbijsterd was, slaagde de Europese Unie er vervolgens in om een gecoördineerde reeks sancties te treffen. Momenteel zijn we in een fase beland waarin individuele overheden en bedrijven maatregelen nemen. Op die manier trachten alle betrokkenen te verzekeren dat het opstarten van een oorlog nooit een beslissing kan zijn die loont.

  1. Graag had ik van u een overzicht van de maatregelen die u als minister van financiën reeds heeft genomen.
  2. Graag ook een overzicht van de maatregelen die de regering momenteel overweegt.
  3. Matina Stevis-Gridneff, een journalist van de New York Times, beweerde dat Brusselse diplomaten een carve-out voor de diamantsector bepleiten wat betreft de sancties. Is dit waar? Wie heeft in wiens opdracht voor een dergelijke carve-out gepleit? Hoe verantwoordt u dit? Zou u het niet onrechtvaardig vinden indien België de belangen van één sector voortrekt op de algemene belangen?
  4. Om de rijke oligarchen te treffen die mee de machtsbasis van Poetin vormen hebben we inzicht nodig in hun financiële handelingen, en in de aard, omvang en locatie van hun kapitalen of bezittingen. Zoals uit verschillende leaks is gebleken bevindt een bijzonder groot deel van de middelen van de rijkste Russen zich in belastingparadijzen. Gelooft u dat uw strijd tegen fiscale fraude en belastingontduiking via belastingparadijzen een strijd is die moet worden opgevoerd gegeven de geopolitieke situatie? Hoe heeft zich dit vertaald in uw stellingnames op Europees niveau?
  5. Heeft u vandaag voldoende zicht op de vermogens van de oligarchen die zich in België bevinden? Indien dit niet het geval is, hoe zal u ervoor zorgen dat dit in de toekomst wel het geval zal zijn? Gelooft u dat het verbeteren van de werking van het UBO-register, de volledige opheffing van bankgeheim en de uitbouw van een vermogensregister hiervoor stappen kunnen zijn? 

Het antwoord van de minister

In de eerste lijn beslissen de ministers van Buitenlandse Zaken over de sanctiepakketten. Het is mijn collega, de minister van Buitenlandse Zaken, die de Belgische positie inzake de sancties op Europees niveau vertolkt. Deze wordt natuurlijk vastgelegd in de DGE. Tussen 23 februari en 15 maart werden door de Europese Unie vier pakketten van aanzienlijke sancties genomen tegen Rusland en Wit-Rusland.

De Europese verordeningen zijn hiervoor tot zesmaal toe gewijzigd in drie weken tijd. Op de sanctielijst staan intussen 893 personen en 65 entiteiten, waarvan de tegoeden en economische middelen bevroren zijn.

Als men daarnaast de verregaande maatregelen legt, zoals de sanctionering van de centrale bank van Rusland en de loskoppeling van bijkomende Russische banken van SWIFT, kan men spreken over de verregaandste sancties tot nog toe op Europees niveau. Dit zijn dus, politiek gezien, enorme prestaties. Ik ben er sterk van  overtuigd dat alleen een verenigde Europese Unie kan wegen op dit conflict.

Binnen mijn bevoegdheden heb ik inzake sancties steeds de volgende lijn aangehouden. Ik heb mijn administratie gevraagd om direct na de Europese publicatie van de sanctieverordening de betrokken sectoren en actoren te informeren. Het is namelijk de verantwoordelijkheid van die laatste om verordeningen toe te passen. Een derogatie op de toepassing kan worden aangevraagd bij de thesaurie, die desgevallend een beslissing ter zake zal nemen. Daar waar er interpretatiemarge zou bestaan, heb ik de thesaurie gevraagd om te ageren vanuit het voorzorgsprincipe en bij juridische twijfel direct contact op te nemen met de Europese Commissie. De contacten tussen de thesaurie en de Commissie zijn dan ook goed uitgebouwd. De Commissie voorziet ook in verdere verduidelijkingen en richtsnoeren.

Ik heb voorts ook het hoofd van de thesaurie aangeduid als de Belgische vertegenwoordiger in de door de Commissie opgerichte Freeze and Seize Task Force. Die taskforce kwam ondertussen reeds twee keer bijeen en dient in de eerste plaats om het sanctiebeleid zo homogeen mogelijk doorheen de Unie te implementeren.

Ten slotte wordt er uiteraard ook nauw contact gehouden met de buurlanden. Onze regering zet dus in op de gemeenschappelijke Europese lijn en op de sterke samenwerking en informatie-uitwisseling met andere lidstaten.

In antwoord op uw vraag over sancties ten opzichte van specifieke sectoren kan ik alleen meegeven dat de Belgische posities worden bepaald in de DGE. Hierbij is en blijft een van de basisprincipes dat de sancties Rusland meer pijn moeten doen dan ons pijn wordt gedaan door het nemen van die sancties.

Voor goed begrip geldt er vandaag in België een verbod op de uitvoer naar Rusland van alle soorten diamanten en edelstenen, met uitzondering van diamanten met bepaalde codes. Met betrekking tot de oligarchen kan ik bevestigen dat alle directe belangen van de gesanctioneerde oligarchen bevroren zijn. Sommigen van hen wisten uiteraard dat deze sancties eraan zaten te komen. Zij hebben in de dagen ervoor dan ook acties ondernomen om hun vermogen te verbergen of om het te doen lijken alsof zij zich uit bepaalde aandeelhoudersstructuren hadden teruggetrokken. De administratie werkt zo snel mogelijk om deze complexe en minder transparante structuren te doorzien teneinde alle belangen te kunnen bevriezen. Er is hiervoor een goede samenwerking zowel tussen de verschillende algemene administraties van de FOD als met de andere administraties.

Conclusie

Het is duidelijk dat België zijn verantwoordelijkheid opneemt om samen met een andere EU-lidstaten een duidelijk front te vormen tegen de Russische agressie. In het antwoord van de minister verwijst hij naar de complexe aandeelhoudersstructuren die soms gebruikt worden door de Russische oligarchen als rookgordijn tegen de sancties. Eens te meer wordt duidelijk dat ondoorzichtige fiscale structuren voor straffeloosheid zorgen. In de context van de oorlog in Oekraïne verzwakt het onze slagkracht, maar ook daarbuiten vergemakkelijkt dit belastingontduiking en fiscale fraude. Voor mij is dit dan ook essentieel een herinnering aan het feit dat de strijd tegen fiscale fraude een kwestie is van internationale rechtvaardigheid. Het speelt een enorm belang voor het herstellen van Noord-Zuid-relaties, de strijd tegen de concentratie van kapitaal, de strijd tegen georganiseerde criminaliteit en terrorisme én voor de vredesbeweging.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren