07 mei 2020

Federale fiscale uitgaven: tijd voor een eenvoudiger, rechtvaardiger en groener belastingsysteem

Jaarlijks publiceert de federale regering een "Inventaris van de federale fiscale uitgaven".  Deze inventaris is bedoeld om het parlement in te lichten over de budgettaire kost van fiscale maatregelen of, anders uitgedrukt, over de verschillende belastingverminderingen die eigenlijk een soort subsidie aan bepaalde doelgroepen zijn. Kamerlid Dieter Van Besien (Groen) kaart een aantal van deze "fiscale subsidies" aan.


Dieter Van Besien: "Een groot deel van deze fiscale subsidies hebben een nobel doel en bestaan dan ook met een goede reden. Tegelijk is deze lange lijst met speciale belastingregimes misschien wel één van de symbolen bij uitstek van het Belgische belastingsysteem, waarbij we maatschappelijke problemen telkens proberen op te lossen door een koterijtje extra aan het belastingsysteem toe te voegen. Bij heel wat uitzonderingsregimes is niet aangetoond of ze wel het doel bereiken waarmee ze zijn ingevoerd. Bovendien blijkt ook dit jaar weer dat we als federale overheid heel wat geld besteden aan zaken waarvan het nut helemaal niet duidelijk is."


Een heel sprekend voorbeeld is de "belastingvermindering voor huisbedienden", die ook in 2017 weer 270 000 euro bedroeg. De vraag stelt zich waarom iemand een belastingvermindering moet krijgen omdat hij of zij een persoonlijke keukenmeid, kok, tuinier, chauffeur of au pair kan betalen. Een veel groter bedrag 237 miljoen euro - ging in 2017 naar belastingvermindering voor het langetermijnsparen,  en meer bepaald naar levensverzekeringspremies en kapitaalaflossingen. Hoewel de inventaris het cijfer niet tot dat niveau opsplitst, gaat een belangrijk deel hiervan naar belastingverminderingen voor de aankoop van een tweede woning, een belastingvoordeel dat niet bestaat voor de aankoop van een eerste woning.

Ook komen weer maar eens de wel zeer gulle belastingregels voor met name grote voetbalclubs aan het licht, door een jaarlijkse vrijstelling van bedrijfsvoorheffing die in 2018 maar liefst 97 miljoen euro bedroeg, ten koste van de federale staatskas. En dat is nog maar één van de voordelige regelingen.

Dieter Van Besien: "Dit is sociaal onrechtvaardig. Waarom zouden juist de rijkste clubs en spelers grote belastingvoordelen moeten krijgen? Dit verhaal wordt helemaal bizar wanneer je bedenkt dat sport louter en alleen een bevoegdheid is van de Gemeenschappen en dus Vlaanderen. Gelukkig lijkt er in het parlement op dit moment wat te bewegen om vooruitgang in dit dossier te brengen."


Een andere categorie van twijfelachtige fiscale subsidies zijn degene die de én vervuiling subsidiëren én sociaal onrechtvaardig zijn.

Een voorbeeld bij uitstek zijn de terugbetalingen voor professionele diesel. Volgens de inventaris kostte deze subsidie maar liefst 445 miljoen euro in 2018. Dat is een enorm bedrag, zeker wanneer je weet dat dit ons in 2011 het - ook al omvangrijke - bedrag van 84 miljoen euro  per jaar koste, en schattingen voor 2019 het bedrag op om en bij de 600 miljoen situeren. Dat betekent deze subsidie tussen 2011 en 2019 een gat van meer dan 2,5 miljard euro in de Belgische schatkist heeft geslagen. Dit is uit begrotingsoogpunt een onverantwoorde maatregel, maar is bovendien ook nog nefast op milieu, sociaal én mobiliteitsvlak. Op milieuvlak,  want de subsidie geldt enkel voor diesel en werkt zo de vergroening van de transportsector tegen; op sociaal vlak, want de terugbetaling geldt enkel voor professioneel gebruik, zonder maximumbedrag per aanvragen, terwijl gewone burgers hier geen aanspraak op kunnen maken; en op mobiliteitsvlak, want de terugbetaling gebeurt voor een groot deel aan buitenlandse bedrijven (in 2018 45 procent van de aanvragen) en moedigt zo het transitverkeer door ons land aan dat onze snelwegen doet dichtslibben. Tot slot heeft de maatregel ook op concurrentieel vlak nauwelijks zin, omdat de buitenlandse logistieke sector evenveel mee profiteert als de Belgische. Een veel doeltreffender en goedkoper alternatief zou zijn om Belgische bedrijven en chauffeurs geven steun te geven voor het realiseren van een modal shift en en vergroening van het wagenpark. In het post-corona tijdperk moeten we al onze uitgaven zo gericht mogelijk inzetten: we kunnen deze miljarden op een manier inzetten die én onze bedrijven steunt, én een duurzame mobiliteit garandeert. 


Dieter Van Besien: "De voorbije weken stond ons belastingsysteem terecht in het centrum van de aandacht. Onze belastingen zijn zo ingewikkeld dat er allerlei achterpoortjes ontstaan waarlangs je legaal onder belastingen uit kunt komen. Tegelijkertijd geven we fiscale subsidies die niet te verantwoorden zijn. Het federaal parlement moet er alles aan doen om zoveel mogelijk van deze koterijen te slopen. Het doel van de groene fractie is om het systeem eenvoudiger, logischer en rechtvaardiger te maken. Door het verminderen van de complexiteit kunnen de overheidsdiensten hun krachten efficiënter inzetten en verlagen we de administratieve last voor burgers en bedrijven. Een eenvoudig belastingsysteem vermijdt ook frauduleuze praktijken.

Een eenvoudiger, rechtvaardiger en groener belastingsysteem: daarvoor moeten we gaan