03 feb 2021

Fluxys in Brazilië

De Fluxys kondigde op 5 januari aan dat ze zou participeren in TBG, een aardgasnetbeheerder in Brazilië. Dit is de eerste keer dat Fluxys in het beheer van een aardgasnetwerk stapt zonder dat dit een directe weerslag heeft op het Europese aardgasnet. De aandeelhouders van Fluxys bestaan uit een Canadees pensioenfonds, de holding Publigas waarin verschillende gemeentes zich verenigen en de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM). Het beleid van FPIM valt onder de bevoegdheid van de Minister van Financiën, waardoor ik de minister kon wijzen op de spanning tussen deze expansie van Fluxys met het federaal regeerakkoord.

Fluxys en FPIM

Op 5 januari kwam de Fluxysgroep naar buiten met een opmerkelijke boodschap. Ze had een contract afgesloten waardoor het een aanzienlijk aandeel verwierf in een van de drie grote aardgasnetbeheerders van Brazilië. Dit creëert niet alleen aanzienlijke geopolitieke risico's, dergelijke investeringen in infrastructuur voor fossiele brandstoffen zijn mijn inziens niet conform de Belgische klimaatambities. Ook financieel stijgen de bezorgdheden rond zogenaamde stranded assets, i.e. activa waarvan vast staat dat hun waarde in de toekomst zal afnemen. Veel activa in de fossiele industrie worden aanzien als stranded assets, omdat hernieuwbare energiebronnen sterk aan belang toenemen, steeds goedkoper worden en vandaag reeds goedkoper zijn dan de meeste fossiele energiebronnen. Aangezien FPIM een aandeel van 2,13% in Fluxys heeft, stelde ik onderstaande vraag aan de Minister van Financiën, de heer Van Peteghem.

Mijn vraag aan de minister

Mijnheer de minister, op 5 januari kondigde de Fluxysgroep aan dat ze 27 % van de aandelen in TBG, de derde grootste aardgasnetbeheerder in Brazilië, had overgenomen. Dit is de eerste participatie van Fluxys in een pijpleidingnetwerk buiten de EU, die op geen enkele wijze de bevoorrading van de Belgische of de Europese energiemarkt ten goede komt. Fluxys zegt dat "op lange termijn aardgas in België en Europa een aflopend verhaal is". Het lijkt mij dat aardgas op lange termijn overal een aflopend verhaal dient te zijn. Het investeren in infrastructuur voor fossiele brandstoffen creëert een gevaarlijke padafhankelijkheid en incentives voor het behoud en de uitbreiding van fossiel brandstoffengebruik. 

De FPIM bezit meer dan 2 % van de aandelen in de Fluxysgroep. In het regeerakkoord staat dat de FPIM een duurzame en ambitieuze beleggingsstrategie zal uitwerken en zich geleidelijk zal terugtrekken uit beleggingen in fossiele brandstoffen. Volgens het  regeerakkoord moeten de federale Staat en haar instellingen zich tegen 2030 volledig hebben teruggetrokken uit bedrijven die intensief  broeikasgas uitstoten en zich niet actief inzetten in de energietransitie. Mijnheer de minister, ik heb hierover drie vragen voor u.

Ten eerste, is een participatie van de FPIM in de Fluxysgroep volgens uw inschatting verenigbaar met het regeerakkoord, nu Fluxys bekend maakt dat een deel van haar investeringsstrategie erin bestaat in de infrastructuur te voorzien voor landen met een stijgende vraag naar fossiele brandstoffen? Zo neen, is het volgens u wenselijk dat de FPIM zich uit de Fluxysgroep terugtrekt? Zo ja, hoe ziet u dan de verenigbaarheid met het regeerakkoord?

Ten tweede, veel gemeentebesturen, die aandeelhouder zijn van Fluxys, waren niet op de hoogte van deze wending in het beleid van de Fluxysgroep. Was de FPIM wel op de hoogte van het plan om te investeren in TBG? Zo ja, wat is de inschatting van de FPIM over de wenselijkheid van de investering? Heeft de FPIM de overnameovereenkomst beoordeeld in het licht van de ambities van de regering? Heeft de FPIM eventuele bezwaren geuit en wat was de reactie van de Fluxysgroep? In het geval dat de FPIM haar aandelen niet van de hand doet, zal de FPIM dan ijveren dat Fluxys transparanter over haar beleid communiceert naar de aandeelhouders? 

Ten derde, hoe staat het met de gecoördineerde, duurzame en ambitieuze investerings- en beleggingsstrategie die de FPIM volgens het regeerakkoord dient uit te werken? Zal deze strategie erin voorzien dat de FPIM haar rol als aandeelhouder actiever kan opnemen?

Antwoord van de minister

Mijnheer Vanbesien, ter inleiding geef ik mee dat de FPIM, na lang overleg met de vertegenwoordigers van de gemeenten verenigd in Publigas en na de toenmalige minister van Energie, de heer Wathelet, hierover in kennis te hebben gesteld, eind 2012 besliste om voor eigen rekening in Fluxys nv te investeren. De FPIM heeft in de nv Fluxys een bestuursmandaat, in tegenstelling tot de nv Fluxys Belgium, waar twee regeringscommissarissen zijn aangeduid. Omtrent de investering van Fluxys nv in TBG verkregen wij de volgende antwoorden van de
FPIM.

Ten eerste, de ontwikkeling buiten Europa is al jarenlang een strategische doelstelling van de onderneming Fluxys nv. Dat werd onlangs nog bevestigd in het kader van de herziening van het strategisch jaarplan door de bestuursorganen, waar de FPIM in de raad van bestuur zetelt als minderheidsaandeelhouder met een zetel.

Deze doelstelling is bedoeld om de onderneming in staat te stellen haar groei voort te zetten in regio's waar de markten minder matuur zijn en de energiebehoeften sterk toenemen. Daarbij wordt niet voorbijgegaan aan de ambitie op het gebied van decarbonisatie en aan de klimaatdoelstellingen. Steeds vaker wordt ervan uitgegaan dat aardgas in het kader van het realiseren van de energietransitie een plaats behoudt om als overgangstechnologie de continuïteit van de energievoorziening voor bedrijven en burgers te waarborgen. In die context kan Fluxys zijn knowhow exporteren, met name op het gebied van operationele uitmuntendheid en in termen van zijn ervaring als transportnetbeheerder, die op niet-discriminerende wijze vervoersdiensten aanbiedt ten bate van de consument. Die ervaring uit zich in de reeds geboekte vooruitgang, in België en Europa, met het oog op een geleidelijke omschakeling van aardgasnetten naar koolstofarme energie.

Net als de inspanningen en projecten die in België worden uitgevoerd in het kader van de energietransitie, zou Fluxys ook buiten Europa een hefboom kunnen zijn met het oog op het halen van de klimaatdoelstellingen. Wij zien hier dan ook geen tegenstelling tussen het regeerakkoord, de rol van Fluxys Belgium in de energietransitie en de projecten van Fluxys nv buiten Europa. Daarom zijn wij van mening dat deze projecten niet zouden moeten leiden tot een specifieke evaluatie van de wenselijkheid van de participatie van de FPIM in Fluxys nv.

Zoals ik eerder heb vermeld, heeft de FPIM een vertegenwoordiger in de raad van bestuur, die derhalve beschikte over de informatie met betrekking tot de investering in TBG. Die werd in alle discretie behandeld tot de transactie was afgesloten. Daarbij werd rekening gehouden met de noodzakelijke vertrouwelijkheid die gepaard gaat met een dergelijke operatie, waarbij strategische, commerciële en financiële belangen spelen.

Wat betreft de FPIM en de pijler Energy and Utilities, de deep dive op deze pijler werd in 2020 goedgekeurd door de raad van bestuur en de FPIM is volop bezig met de implementatie ervan. Een van de prioritaire deelsectoren van de pijler betreft de ontwikkeling van waterstof als onderdeel van de energiemix. In deze context zou Fluxys een belangrijke rol kunnen spelen van groene waterstof.

Mijn repliek

Mijnheer de minister, ik dank u voor dit uitgebreid antwoord. Ik ben niet helemaal overtuigd. De grootste aandeelhouders van Fluxys zijn de gemeenten. Veel burgemeesters, waaronder de toenmalige burgemeester van De Pinte, hebben het burgemeestersconvenant ondertekend. Op een onrechtstreekse, en vooral ontransparante, manier worden al die lokale besturen nu geconfronteerd met een investering waaraan zij deelnemen en die haaks staat op de ambitie van dat burgemeestersconvenant. 

Dit is natuurlijk een discussie voor een ander bestuursniveau, maar via de FPIM zijn ook wij betrokken partij en hebben wij hetzelfde probleem. Dit toont het belang aan dat de FPIM op een actieve manier haar rol als aandeelhouder zal moeten kunnen opnemen indien we de ambities van het regeerakkoord willen waarmaken.

Conclusie

In het regeerakkoord staan verregaande ambities beschreven om van de FPIM een vehikel te maken dat zich ten volle inzet voor de transitie naar een duurzame, klimaatneutrale economie. Die ambities volgen uit de deelname van Ecolo-Groen aan de Vivaldi-coalitie. De FPIM zal via het transformatiefonds een cruciale rol spelen in het Belgische relance beleid. De federale fractie Ecolo-Groen werkt momenteel aan een resolutie om het beleid van de FPIM in lijn te brengen met de klimaatdoelstellingen van de regering. Een dossier zoals de participatie van Fluxys in het Braziliaanse TBG toont aan dat dergelijke initiatieven broodnodig blijven, en ik blijf dit dan ook nauwgezet opvolgen.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren