19 jan 2022

Het investeringsbeleid van FPIM

Tijdens de commissievergadering van 19 januari 2022 heeft Dieter Van Besien de minister van Financiën ondervraagd over de beslissing van de Federale Investerings- en Participatiemaatschappij om 6,3% van de aandelen in de verzekeraar Ageas te kopen. Deze beslissing werd aangekondigd in de media maar enkele zaken bleven onduidelijk. Een daarvan betrof de criteria op basis waarvan de FPIM had besloten over te gaan tot deze participatie. Andere vragen betroffen het strategisch belang van deze participatie en de communicatie die vanuit de FPIM over deze beslissing kwam.

Mijn vragen aan de minister

De federale overheid heeft vorig weekend via de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) een belang van meer dan 6 % genomen in het kapitaal van Ageas, de grootste verzekeraar in België. U liet optekenen dat die transactie past in de investeringsstrategie van de FPIM, aangezien de financiële sector één van onze zes strategische investeringspijlers is. In het programma De Ochtend zei u daarnaast dat de beslissing onder meer genomen werd omdat het gevaar bestond dat het belang door anderen zou worden overgenomen.

Kunt u verder toelichten wat de strategische meerwaarde van de participatie precies inhoudt?

Wat zou het concrete gevaar zijn wanneer het belang in andere handen was gevallen? Is dat de voornaamste reden waarom er werd gekozen om nu te investeren in Ageas?

Op basis van welke criteria is de beslissing door de FPIM genomen? Is de beoordeling die de FPIM hiervoor maakte beïnvloed door de vernieuwde beheersovereenkomst en investeringsstrategie? Zo ja, op welke manier?

Stefaan Michielsen wijst er in De Tijd op dat de federale overheid nu aandeelhouder is van drie grote verzekeraars: Belfius Insurance, Ethias en Ageas. Hij stelt dat dit een ongelijk speelveld dreigt te creëren met concurrerende verzekeringsgroepen die volledig in private handen zijn. Hoe beoordeelt u die stelling? Hoe houdt de FPIM rekening met die mogelijke dreiging?

De centralisatie van participaties binnen de FPIM is ingezet. Naarmate de balans van de FPIM groter wordt, is het van belang dat ook de accountability van de FPIM wordt versterkt. Daarover heb ik ook enkele vragen.

In de beheersovereenkomst tussen de regering en de FPIM zitten nauwelijks richtsnoeren vervat met betrekking tot het aandeelhoudersbeleid van de federale overheid, met name wat de verankering van strategische assets betreft. Zowel de OESO als GUBERNA raden daarom aan om een ownership policy op te stellen, een soort aandeelhoudersbeleid dat de langetermijnstrategie van de overheid moet bevatten. Dat document moet op politiek niveau worden goedgekeurd na een maatschappelijk debat en na de raadpleging van de betrokken stakeholders. Zullen u en de FPIM hier werk van maken?

Ten slotte, dient volgens u de communicatie van de FPIM haar relatieve operationele onafhankelijkheid niet beter te weerspiegelen? De FPIM zou eigenlijk zelf moeten communiceren over dit soort transacties eerder dan dat dit via de minister van Financiën moet verlopen. We hebben de voorzitster van de raad van bestuur hierover echter niet gehoord en vandaag staat er over deze grote transactie ook op de website van de FPIM geen informatie. Vindt u ook dat de FPIM meer zelfstandig moet communiceren?

Het antwoord van de minister

Vooreerst wil ik erop wijzen dat de FPIM nog gehouden is aan een vertrouwelijkheidsclausule, waardoor het moeilijk is om veel informatie bekend te maken over de verkopende partij. Dat geldt tot de officiële notificatie bij de FSMA gebeurt, waarna we natuurlijk in een andere situatie terechtkomen.

Om welke redenen zijn wij overgegaan tot die aankoop? Op een aandeelhoudersvergadering van Ageas is, door het feit dat het aandeelhoudersschap daar versplinterd is, altijd ongeveer 40 % van de aandelen vertegenwoordigd. Dat betekent dat een partij met 10 % of meer van de aandelen heel sterk kan wegen op de besluitvorming. In de pers waren er steeds meer berichten en geruchten over partijen die mogelijk een overname van Ageas aan het voorbereiden waren. Met de deelname van de FPIM in het aandeelhouderschap kunnen wij er alvast voor zorgen dat wij die belangrijke participatie in België blijven verankeren, aangezien de FPIM zo meer dan 5 % van de aandelen in bezit heeft en dus een significante vertegenwoordiger is op de algemene vergadering.

De investeringsstrategie van de FPIM werd in de commissie voor Financiën al toegelicht en besproken op 23 september 2020, toen ik nog niet als minister van Financiën was aangesteld. Voor die verankeringsstrategie zullen wij natuurlijk in samenwerking met de FPIM een zogenaamde smart-anchoringaanpak toepassen die de FPIM toelaat om strategische Belgische activa op een efficiënte manier te verankeren, rekening houdend met de middelen die de FPIM ter beschikking heeft. Strategische activa worden gedefinieerd als bedrijven met potentieel om uit te groeien tot belangrijke spelers in België en die ontstaan uit de nieuwe economie, en daarnaast als bedrijven waarvan men aanneemt dat zij voor België van nationaal belang zijn, bijvoorbeeld omdat zij betrekking hebben op onze nationale veiligheid, van publiek belang zijn om onze economie goed te laten functioneren of behoren tot een sleutelsector waarmee de Belgische economie zich onderscheidt van het buitenland.

De concentratie van de financiële sector is natuurlijk het gevolg van de financiële crisis in 2008. Toen heeft de federale overheid verschillende instellingen gered van het faillissement door daarin participaties aan te gaan. Eenmaal alle participaties gecentraliseerd zullen zijn op de balans van de FPIM, zal de FPIM natuurlijk ook de spreiding van risico en portefeuille verder analyseren en proberen te mitigeren, rekening houdend met het feit dat zij een sovereign wealth fund is en met het al dan niet strategisch karakter van elk van die participaties.

De participatie in Ageas wordt gefinancierd vanuit de eigen middelen van de FPIM zonder tegemoetkoming van de begroting.

Il y avait de plus en plus de rumeurs concernant des parties étrangères qui préparaient une offre d'achat pour Ageas. Nous aurions pu laisser  Jouer le marché librement pour ensuite découvrir qu'un important centre de décisions s'était déplacé à l'étranger.

AG Insurance est le plus grand assureur du pays et l'un des plus gros investisseurs dans le deuxième et le troisième pilier pension. Les infrastructures belges – le gouvernement – ont renforcé la Société Fédérale de Participations et d'Investissement (SFPI) l'année dernière en vue d'ancrer ces actifs stratégiques dans notre pays.

En effet, nous voulons ancrer les entreprises stratégiques de manière intelligente. Nous avons pris en compte l'emploi, mais aussi le rôle important qu'Ageas joue dans l'économie belge. Ageas emploie 7 000 personnes et est le plus grand assureur de notre pays. De plus, une part importante du secteur financier belge est déjà dans des mains étrangères, comme BNP Paribas Fortis et ING, ce qui accroît la dépendance de notre économie vis-à-vis des centres de décisions étrangers.

De FPIM houdt zich niet bezig met het dagelijkse beleid van de instellingen. Het is gebonden aan de regels en bepalingen van corporate governance met betrekking tot het vermijden van belangenconflicten. Hetzelfde geldt voor eventuele vertegenwoordigers die zijn aangeduid door de FPIM in de betrokken instellingen. Dit heeft tot gevolg dat de participaties onafhankelijk zijn in de operationele beslissingen en de strategie.

De FPIM is momenteel bezig met het opstellen van een ownership policy, die de richting aangeeft om de langetermijnstrategie van de overheid. Het zal ook te gepasten tijde besproken worden in de raad van bestuur van de FPIM en de regering. Het staat de FPIM vrij om te communiceren over de beslissingen die zij neemt. De beslissing om een participatie in Ageas te nemen is volledig autonoom genomen. Het is dan ook aan hen om hierover te communiceren.

Mijn repliek

Wij weten dat het belang van de FPIM in de komende jaren sterk zal toenemen. Als alleparticipaties worden gecentraliseerd en bedrijven als Proximus, bpost en Belfius onder controle van de FPIM komen, dan zal de portefeuille die door de maatschappij wordt beheerd stijgen van 2 miljard euro naar 20 miljard euro. Dat is een gigantische verantwoordelijkheid. Daarom dring ik er echt op aan om een aandeelhoudersbeleid te bepalen, zoals ook de OESO aanraadt. U zegt dat de FPIM daarmee bezig is en dat dit door de regering zal worden besproken. Ik hoop dat het Parlement hierover meer duiding zal krijgen, zodat we daar mee sturing aan kunnen geven.

Conclusie

De investeringscriteria op basis waarvan de FPIM haar beslissingen maakt zijn het ankerpunt op basis waarvan de regering invloed kan uitoefenen op de gevoerde koers. Hoe vager of meer vrijblijvend deze criteria, hoe onafhankelijker de koers en hoe meer dit instituut zich kan onttrekken aan democratische controle. Momenteel worden deze criteria vastgelegd in de beheersovereenkomst tussen de FPIM en de federale regering. Hoewel deze regering de ecologische impact van de investeringen veel centraler heeft geplaatst in het investeringsbeleid van de FPIM, zijn de overige criteria nog zeer ruim geformuleerd.

Overal in Europa beginnen regeringen opnieuw een actievere rol te spelen in de economie. Dit is gezien de uitdagingen die voor ons staan - waarvan de belangrijkste de klimaatopwarming is - niet verwonderlijk. Ook de middelen van de FPIM nemen toe. Momenteel staat een vertienvoudiging van de waarde van de portefeuille die de FPIM beheert in de stijgers. Het is alleen maar logisch dat de mate waarin de FPIM verantwoording moet afleggen voor haar beleid toeneemt naarmate deze middelen toenemen. Ik zal dit cruciale dossier blijven opvolgen, aangezien de belangrijkste stappen hieromtrent nog gerealiseerd moeten worden.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren