12 jul 2021

Greenwashing met afwasmiddel

Tijdens de commissievergadering van 12 juli 2021 heeft Dieter Van Besien de staatssecretaris voor Consumentenzaken ondervraagd over haar geplande maatregelen in de strijd tegen greenwashing. Zo bleek uit onderzoek van Test Aankoop naar de milieuclaims van afwasproducten dat greenwashing schering en inslag blijft. Bedrijven blijven gebruik maken van misleidende claims en van 'milieucertificaten' die door organisaties worden toegekend die ze vaak zelf financieren, en de certificaten toekennen op basis van vage, oncontroleerbare criteria. Deze regering heeft voorgenomen actie te ondernemen tegen greenwashing. Bijgevolg greep Dieter Van Besien het onderzoek van Test Aankoop aan om de staatssecretaris te vragen naar een stand van zaken.

Mijn vraag aan de staatssecretaris

Mevrouw de staatssecretaris, in uw beleidsverklaring staat dat u actiever wil optreden tegen misleidende reclame zoals greenwashing.

Een grote meerderheid van onze burgers wil meer ecologisch leven, maar beschikt niet altijd over de juiste middelen en informatie om dat te doen. Het is niet alleen heel moeilijk om te weten welke de meest duurzame keuze is, alles wordt nog meer bemoeilijkt doordat bedrijven misleidende reclame en productetikettering gebruiken. Zowel wereldwijd als in Europa blijkt dat ongeveer 40 % van de milieuclaims van bedrijven overdreven, verkeerd of misleidend is. Er is dus echt een groot probleem.

Test-Aankoop onderzocht recent de reclame op afwasproducten en kwam tot de conclusie dat verschillende producten onderworpen waren aan de meest letterlijke vorm van greenwashing. Zo werd het label fosfaatvrij gebruikt, terwijl fosfaten sinds 2017 verboden zijn. Er werd ook een  logo gebruikt dat op vrijwillige basis door detergentfabrikanten wordt toegekend op basis van het behalen van vaag geformuleerde doelstellingen uit een handvest dat door henzelf werd opgesteld. De consumentenorganisatie stelt samen met haar Europese zusterorganisaties voor om tegen de wildgroei aan milieuclaims en labels in te gaan door alle misleidende milieuclaims te verbieden en strikte voorwaarden in te  voeren om de betrouwbare labels gemakkelijker te kunnen herkennen.

Mevrouw de staatssecretaris, wat zijn uw plannen om actiever op te treden tegen greenwashing? Welke overheidsorganen zullen hierin een actievere rol spelen en hoe zal dat gebeuren?

Zal u naast de omzetting en de implementatie van Europese wetgeving tegen greenwashing ook eigen initiatieven ontplooien?

De Europese commissie zou in het tweede kwartaal van dit jaar wetgeving voorstellen inzake het onderbouwen van duurzaamheidsclaims. Wat veroorzaakt het uitstel van dit voorstel?

Het antwoord van de staatssecretaris

Milieureclame is een handelspraktijk die gereglementeerd wordt door sectorspecifieke Belgische en Europese wetgeving of, bij gebrek daaraan, door de artikelen 6.93 en volgende van het Wetboek van economisch recht betreffende het verbod op oneerlijke en misleidende handelspraktijken, die de betrokken bepalingen van de Europese richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken in Belgische wetgeving omzetten.

Het principe van maximale harmonisatie van die richtlijn laat de lidstaten niet toe om striktere initiatieven te nemen. Ter aanvulling van dit algemeen wettelijk kader heeft de FOD Economie naar het voorbeeld van andere lidstaten een leidraad voor ondernemingen opgesteld met het oog op eerlijke milieuclaims. Daarin worden goede praktijken aangebracht voor adverteerders en ondernemingen die vanaf het begin wensen te vermijden dat ze in hun commerciële communicatie aan greenwashing doen. Dit moet ervoor zorgen dat de consumenten correct en transparant worden geïnformeerd.

Die leidraad is ook nuttig voor de Economische Inspectie die belast is met het toezicht op de toepassing van de hiervoor genoemde wettelijke bepalingen, aangezien deze elementen een beoordeling van het al dan niet misleidend karakter van hun milieuclaim verschaffen.

De leidraad goede praktijken inzake milieuclaims is onlangs gepubliceerd op de website van de FOD Economie. In het kader van de Green Deal en het nieuwe actieplan voor de circulaire economie zal de Europese Commissie volgens mijn informatie pas tegen eind dit jaar twee regelgevende initiatieven aankondigen die consumenten moeten aansporen om duurzame keuzes te maken op basis van betrouwbare, vergelijkbare en verifieerbare informatie. Volgens deze informatie is er dus nog geen vertraging.

Mijn repliek

We weten dat veel mensen oprecht hun steentje willen bijdragen aan een minder vervuilde planeet en dat zij zich vaak op het verkeerde been laten zetten door misleidende termen en labels die bewust door de fabrikanten worden gebruikt. Als we initiatieven kunnen nemen, zoals die leidraad meer bekend maken zodat de consumenten de bedrijven kunnen aansporen om zich daaraan te houden, kunnen we ervoor zorgen dat mensen die bewust een meer duurzaam product willen kiezen ook effectief met een meer duurzaam product naar huis gaan.

Conclusie

Volgens de website van de Europese Commissie zou een voorstel van wetgeving tegen het einde van het tweede kwartaal van dit jaar worden gepubliceerd. Dit is niet gebeurd, maar de staatssecretaris sprak van een initiatief tegen het einde van dit jaar. De staatssecretaris wijst er terecht op dat greenwashing in het algemeen gereglementeerd wordt door de Europese richtlijn inzake oneerlijke handelspraktijken. Tegelijkertijd geeft ze aan dat er beleidsmarge is voor een federaal initiatief wanneer men focust op sectorspecifieke Belgische of Europese regulering. De staatssecretaris kan de federale ambitie om actief op te treden tegen greenwashing dus ook waarmaken via sectorspecifieke wetgeving tegen greenwashing. Indien na het initiatief van de Europese Commissie blijkt dat de problemen rond greenwashing onverminderd aanhouden, zal ik samen met de staatssecretaris kijken of deze piste voor bepaalde probleemsectoren wenselijk is. 

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren