28 sep 2021

Malta op de grijze lijst voor witwassen en het financieren van terrorisme

Tijdens de commissievergadering van 28 september heeft Dieter Van Besien de minister van financiën ondervraagd over de veroordeling van Malta tot de grijze lijst van de FAFT. De FAFT is een internationale organisatie die internationale standaarden vastlegt rond het voorkomen en bestrijden van witwaspraktijken en de financiering van terrorisme. De FAFT monitort landen op het naleven van deze standaarden, en kan naar aanleiding van hiaten in de wetgeving en naleving ervan aanbevelingen formuleren. Indien een land nalaat te reageren op de aanbevelingen, of in te beperkte mate haar beleid aanpast kan de FAFT het land veroordelen tot haar grijze of zwarte lijst. Een veroordeling tot de zwarte lijst van de FAFT heeft verregaande gevolgen voor de landen in kwestie, onder meer omdat banken dan verregaande controle-vereisten hebben indien ze transacties naar die landen uitvoeren. Ook een veroordeling tot de grijze lijst heeft echter grote gevolgen, en de veroordeling van Malta is dan ook een zeer ernstige ontwikkeling die aantoont dat deze EU-lidstaat nalatig is in de strijd tegen witwassen en de financiering van terrorisme. Dieter Vanbesien vroeg de minister dan ook welke gevolgen deze veroordeling heeft voor de Belgische politieke betrekkingen met Malta, en hoever hij staat in de implementatie van de aanbevelingen die de FAFT voor België in 2018 heeft geformuleerd. 

Mijn vraag aan de Minister

Op 25 juni heeft de FATF Malta op haar grijze lijst gezet. De FATF is een internationale organisatie die nagaat of de internationale standaarden tegen het witwassen en het financieren van terrorisme worden nageleefd. 

Voor de Europese Unie is het bijzonder pijnlijk dat voor het eerst een eigen lidstaat op de grijze lijst van de FATF wordt gezet. We moeten van de Europese instellingen kunnen verwachten dat zij lidstaten voldoende kunnen dwingen tot een beleid dat in overeenstemming is met de internationale standaarden rond witwassen en financiering van terrorisme. Daarom heb ik de volgende vragen voor u.

Hoe kijkt u naar dit eerste precedent waarbij een lidstaat van de Europese Unie door de FATF op de grijze lijst wordt gezet?

Hoe schat u de gevolgen in voor Malta? Verwacht u een terugval in de financiële activiteit op het eiland, en kan dit gevolgen hebben voor de Europese Unie en België?

Lopen ook andere lidstaten het risico door de FATF te worden veroordeeld? Ik denk in het bijzonder aan lidstaten waar de georganiseerde misdaad ook verder voet aan de grond krijgt, en aan lidstaten die de aanbevelingen van de FATF na herhaaldelijk aansporen niet omzetten.

Hoe ver staat ons land in het omzetten van de aanbevelingen die de FATF in het verleden heeft geformuleerd? In haar opvolgingsrapport van september 2018 erkende de FATF de inspanningen van ons land. Tegelijkertijd bleven onze scores op enkele cruciale indicatoren te laag. Op welke manier gelooft u dat uw beleid de FATF meer zal kunnen overtuigen van onze inspanningen in de strijd tegen witwassen en de financiering van terrorisme?

Het antwoord van de minister

In haar evaluaties beoordeelt de FATF enerzijds het wetgevend en reglementair kader inzake de strijd tegen het witwassen geld en de  financiering van terrorisme, en anderzijds de doeltreffendheid van dit kader. Malta kreeg een relatief goede beoordeling op het vlak van technische conformiteit, maar werd door de FATF op haar grijze lijst gezet omwille van tekortkomingen op het vlak van effectiviteit. De oplijsting toont aan dat het voor Europese lidstaten niet enkel belangrijk is om de Europese antiwitwasrichtlijn om te zetten in nationaal recht,  maar dat deze regelgeving in de praktijk ook effectief moet worden toegepast.

Het is moeilijk om de exacte gevolgen voor Malta in te schatten, maar het valt te verwachten dat de oplijsting voor Malta niet enkel  imagoschade maar ook een zekere financiële schade tot gevolg zal hebben. Uit het recente IMF-paper over de gevolgen van een dergelijke Gray-Listing op financiële stromen van de betrokken landen blijkt immers dat de opname op een grijze lijst resulteert in een statistisch significante vermindering van de kapitaalinstroom. Aangezien Malta een Europese lidstaat is, zal Malta niet worden opgenomen op de Europese lijst van derde landen met een hoog AML-risico.

De oplijsting zal de Europese Commissie wellicht wel sterken in haar overtuiging om de aanpak van het witwassen van geld nog verder op Europees niveau te centraliseren en te coördineren zoals ook blijkt uit het recent door de Commissie voorgesteld AML-pakket. Belgische onderworpen entiteiten zullen als gevolg van de oplijsting van Malta mogelijks verscherpte waakzaamheidsmaatregelen toepassen op cliënten en transacties die een band hebben met Malta.

De huidige evaluatieronde van 2014 tot 2023 van de FATF loopt op haar einde en de meeste Europese lidstaten werden reeds geëvalueerd zonder dat dit tot een oplijsting op de grijze lijst heeft geleid, met uitzondering van Malta. Aangezien alle EU-lidstaten voor een groot deel hetzelfde door de EU opgelegde AML-kader hebben, is het weinig waarschijnlijk dat andere lidstaten wegens tekortkomingen op het vlak van technische conformiteit op die grijze lijst van FATF zullen terechtkomen. Een oplijsting van EUlidstaten ten gevolge van tekortkomingen op het vlak van effectiviteit is in principe wel mogelijk.

De strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme wordt gevoerd op verschillende terreinen en bevat zowel een preventief als repressief luik. Het wegwerken van de tekortkomingen die de FATF in het verleden voor België heeft vastgesteld, is dan ook een opdracht waaraan de voltallige regering meewerkt. Zoals uit het opvolgingsrapport van 2018 blijkt, heeft België de belangrijkste door de FATF vastgestelde tekortkomingen op het vlak van technisch conformiteit weggewerkt. De regering blijft verder werken aan het effectiever maken  van de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme. Zo is recent op mijn initiatief een publiek-privaat overlegplatform tegen witwaspraktijken opgericht waarin overheidsdiensten samen met vertegenwoordigers uit de private sector samenwerken. Daarnaast heb ik ook mijn steun uitgesproken voor het AMLpakket van de Europese Commissie en zal ik er op toezien dat België de maatregelen uit het pakket tijdig en afdoende implementeert eenmaal het pakket is goedgekeurd.

Mijn repliek

Uit uw antwoord begrijp ik impliciet dat u net als mijzelf vindt dat organisaties zoals FATF eigenlijk een bondgenoot van ons zijn. We moeten het werk dat zij doen, koesteren. De opmerkingen die zij maken over ons land zijn waardevol en moeten ons helpen om zelf stappen in de goede richting te zetten, niet alleen inzake techniciteit maar ook inzake effectiviteit. U bent daar ook mee bezig, waarvoor mijn dank.

De opmerkingen tegenover andere landen moeten we ook au sérieux nemen en moeten een basis zijn om andere landen daarover te kunnen aanspreken. In dit geval mag er zeker forse taal worden gesproken tegenover Malta. Als wij de strijd tegen het witwassen en terrorisme in ons hart dragen, moeten alle landen daarin de strijdbijl opnemen en niet alleen ons land. Anders heeft dat geen zin.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren