13 jul 2020

Miljarden zwart geld op Belgische rekeningen

De week van 22 juni was een week gevuld met tegelijkertijd verontrustende en hoopgevende berichten met betrekking tot fiscale fraude. Ten eerste was daar de mededeling in De Tijd dat "op Belgische rekeningen nog miljarden aan zwart geld staat’ , een verontrustende mededeling uit de mond van Steven Vanden Berghe, de topman van de rulingdienst. Ten tweede was daar de boekvoorstelling van de voormalige gewestelijke directeur bij de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) Karel Anthonissen, die stelde dat het  het zwart geld dat Belgen in binnen- en buitenland hebben geparkeerd onze schatkist nog tientallen miljarden euro kan opleveren.


Hoopgevend was dat er bij heel wat parlementsleden, vanuit verschillende partijen, een duidelijke wil kon werden gesignaleerd om van fraudebestrijding een absolute topprioriteit te maken. Het is dan ook belangrijk om het ditmaal niet bij woorden te laten blijven, zoals de voorbije decennia al te vaak het geval was.


Steven Vanden Berghe, de topman van de rulingdienst, deed evenwel een opmerkelijk voorstel. Hij pleit voor een nieuwe regularisatieronde om al die miljarden euro's aan niet-geregulariseerde kapitalen op Belgische rekeningen alsnog te regulariseren. Die ronde kan volgens hem gebeuren voor een korte periode en met lagere tarieven omdat intussen al vele jaren roerende voorheffing en andere taksen zijn betaald op die financiële producten waarin dat niet-geregulariseerd geld is gestopt. 'Ook kan een speciale regeling worden uitgewerkt voor de financiële instellingen, zodat ook zij in het reine kunnen komen met hun verleden.'

Na de nieuwe regularisatieronde moet volgens de topman van Financiën volop worden ingezet op de strafrechtelijke vervolging van wie zijn kapitalen dan nog altijd niet heeft geregulariseerd. 'Daarvoor kan massaal worden aangeworven bij het gerecht. Die investering in mensen en middelen zal renderen voor de schatkist.'

Tijdens een hoorzitting in het federaal parlement had Kamerlid Dieter Van Besien (Groen) een aantal kritische vragen bij dit voorstel voor een zoveelste regularisatieronde:

  1. Hoe voorkomen we het moral hazard gevoel dat ontstaat uit nóg een ronde fiscale regularisering? De geloofwaardigheid van "dit is nu echt de laatste ronde" is eerder beperkt. Zie bijvoorbeeld dit persbericht van toenmalig minister van Financiën Koen Geens uit 2013 getiteld " Laatste fiscale regularisatieronde " https://www.koengeens.be/news/2013/07/04/laatste-fiscale-regularisatieronde . Denkt hij niet dat door nog een ronde een tweeledig probleem ontstaat, namelijk 1. Dat niet de maximale geschatte opbrengst zal opgeleverd worden, omdat vele mensen met zwart geld zullen denken "er komt ook nog wel een zesde, zevende en elfendertigste ronde"?; en 2. Dat door nog een bijkomende ronde de mensen die wél altijd correct hun belastingen hebben betaald, nog maar eens het signaal krijgen dat zij de pineut zijn, wat het draagvlak en het geloof in het belastingsysteem aantast? Met nog de bijkomende onrechtvaardigheid dat wanneer deze vijfde ronde met voordeliger tarieven zal werken, mensen die eerder aan een hoger tarief regulariseerden en dus eerder "hun plicht" deden, ook onrechtvaardig behandeld worden?

  2. Wat het betreft het verlaagde tarief dat Vanden Berghe voorstelt voor een nieuwe ronde: op de sites van advocatenkantoren die zich bezig houden met het "optimale moment" voor hun klanten te vinden om zwart geld te regulariseren, wordt juist vaak aangeraden niet lang meer te treuzelen met te regulariseren " want de historiek en de huidige maatschappelijke context leert dat het de inschatting mag zijn dat de tarieven bij het regulariseren verder zullen stijgen."  Een nieuwe ronde met verlaagd tarief zou juist die incentive wegnemen.

  3. Is het duidelijk aankondigen van een duidelijke einddatum voor de huidige "permanente" vierde regularisatieronde niet veel rechtvaardiger én op veel vlakken even zinvol?


  4. Kunnen dergelijke aanwervingen en een sterke focus van het gerecht, zonder een bijkomende regularisatieronde, in principe ook niet soortgelijke inkomsteneffecten bekomen, door mensen met zwart geld voldoende risico te doen lopen om betrapt te worden en als zodanig aan te zetten aangifte te doen (zoals we in 2014 en 2015 op - slechts -  beperkte schaal zagen, maar toen was er dan ook geen sprake van dergelijke investeringen of focus van gerecht)? Eventueel in combinatie met het creëren van een duidelijke einddatum voor de huidige regularisatieronde?