05 mei 2021

ClientEarth en groen monetair beleid

Tijdens de commissievergadering van 5 mei 2021 ondervroeg Dieter Van Besien de Minister van Financiën over de rechtszaak die ClientEarth heeft aangespannen tegen de Nationale Bank van België (NBB). ClientEarth is er door deze actie in geslaagd een zeer belangrijke vraag tot in het parlement te brengen, m.n. of centrale banken verplicht zijn of zouden moeten zijn om een groen monetair beleid te voeren. Dieter Van Besien wilde weten hoe de Minister deze materie inschat en op welke manier hij de hefbomen die België in handen heeft zal gebruiken om het beleid van de NBB en de Europese Centrale Bank (ECB) te beïnvloeden. 

De Nationale Bank van België en ClientEarth

De NBB koopt binnen het kader van het monetair beleid zoals dit door de ECB wordt uiteengezet overheidsobligaties op van commerciële banken en andere institutionele beleggers. Bij het selecteren van de obligaties die in aanmerking komen voor zogenaamde kwantitatieve versoepeling, hanteert de NBB geen criteria in functie van de duurzaamheid. Door blind te zijn voor deze dimensie ondersteunt dit monetair beleid onze huidige, niet-duurzame economie, in plaats van het de transformatie naar een duurzame economie bevordert.

In deze tijden moeten we alle zeilen bijzetten om de groene transitie te bespoedigen. De Europese Green Deal, en de recente klimaatwet zijn van dat besef doordrongen. De beleidsprioriteiten van de ECB worden te vaag geregeld door het Europees Verdrag betreffende de Werking van de Unie, waardoor de ECB niet genoodzaakt is de shift in het beleid van de Europese Commissie, Raad en Parlement te volgen. Dit wijzigen zou een grote impact kunnen hebben doordat het groen monetair beleid bespoedigt.

Mijn vraag aan de Minister 

De NGO ClientEarth heeft de NBB voor de rechter gedaagd. ClientEarth geeft zelf aan op deze manier te weten te willen komen of de ECB wettelijk verplicht is om een klimaatvriendelijk beleid te voeren. Het beleid van kwantitatieve versoepeling kan vandaag niet  klimaatvriendelijk genoemd worden, aangezien de centrale banken geen onderscheid maken tussen de bedrijven en instellingen waarvan ze schuldinstrumenten opkoopt. Hierdoor is het monetair beleid van de ECB conservatief, terwijl we vandaag in functie van het klimaat en de bepalingen van het klimaatakkoord van Parijs net gewaagd transformatief beleid nodig hebben.

Het blijft echter onduidelijk of dit het ECB-beleid wettelijk problematisch maakt, aangezien het verdrag betreffende de werking van de Europese Unie hierover aan de oppervlakte blijft. Het is dus onduidelijk hoe de ECB moet kiezen tussen verschillende beleidsopties wanneer ze allemaal in functie van de prijsstabiliteit zijn. Zo kan selectieve kwantitatieve versoepeling ten voordele van het klimaatbeleid van de Unie ook prijsstabiliteit bevorderen, maar is het onduidelijk of die oefening door de ECB wordt gemaakt.

Deze technische vragen zijn van onschatbaar belang. De ECB heeft via het PEPP programma alleen activa ter waarde van 1.850 miljard euro opgekocht. Mochten deze middelen selectief zijn ingezet zou dit een duidelijk signaal geven aan de markt; zij die zich inzetten voor een duurzame toekomst worden bevoordeeld. Daarom heb ik de volgende vragen voor u:

1) Christine Lagarde stelde vorig jaar dat ze het monetair beleid van de ECB wou vergroenen. Wat gelooft u dat ECB hiervoor kan en moet doen?

2) Denkt u dat de verdragsbepalingen het ECB een duidelijk mandaat geven om een groen monetair beleid te voeren? Gelooft u dat het huidige beleid van de EU verduidelijkt dat de klimaattransitie een van de belangrijkste politieke prioriteiten is?

3) Wat kan en zal u als Minister van Financiën doen om de beleidsdoelstellingen van de ECB te verscherpen? Denkt u dat dit een mooie doelstelling zou zijn vanuit uw nieuwe lidmaatschap in de klimaatcoalitie voor Ministers van Financiën?

4) In Le Monde wordt opgeroepen om de Europese Raad en het Europees Parlement te betrekken in een formele procedure om de secundaire beleidsdoelstellingen van de ECB te verscherpen. Zal u voor de opstart van een dergelijke proces ijveren?

Het antwoord van de Minister

La Banque nationale de Belgique et la Banque centrale européenne mènent leur politique monétaire en toute indépendance vis-à-vis des États membres. Cela implique notamment que les gouvernements ne doivent pas chercher à influencer ces institutions dans l'exercice de leur mission. Il faut donc faire confiance à la Banque centrale européenne et à la Banque nationale de Belgique pour agir conformément à leur mandat, qui précise expressément que l'objectif principal en est la stabilité des prix. Il ne m'appartient pas de me prononcer dans un sens ou un autre, mais je comprends des diverses interventions de Mme Lagarde et d'autres membres du Conseil des gouverneurs que les enjeux de protection de l'environnement et du changement climatique sont pris en compte dans l'exercice de révision de la stratégie de la Banque  centrale européenne qui est en cours, mais que ceci se fait toujours dans le respect de l'objectif principal de stabilité des prix.

Het Verdrag betreffende de werking van de EU bepaalt onder meer dat de eisen inzake milieubescherming moeten worden geïntegreerd in de omschrijving en de uitvoering van het beleid en het optreden van de unie, in het bijzonder met het oog op de bevordering van een duurzame
ontwikkeling. Het is aan de ECB om onafhankelijk te bepalen hoe zij in haar monetair beleid met die doelstellingen rekening houdt. De beleidsdoelstellingen van de ECB worden bepaald door de Europese verdragen. Ik zie geen reden om de verdragen in dat verband te wijzigen. Hoe dan ook is de ontwikkeling van een duurzaamheidstrategie voor de financiële sector een belangrijk beleidsdomein om klimaatneutraal te zijn tegen 2050. 

En concertation avec la ministre du Climat, des actions sont menées pour rendre plus durables les flux financiers au sein du secteur financier belge afin de les mobiliser en faveur du climat et de l'environnement. De positie van België in de Europese geïntegreerde markten maakt het noodzakelijk om het Belgisch kader in te schrijven in de sturing die de Europese Unie ons aanreikt. De verschillende financiële autoriteiten, waaronder de FSMA, en de Nationale Bank van België, zijn nauw betrokken bij de totstandbrenging van die duurzamere financiering. Zij werken actief mee aan de ontwikkeling en de praktische tenuitvoerlegging van die strategie.

Mijn repliek

Mijnheer de minister, ik hoef u niet te herinneren aan het principe dat men na een grote crisis de economie middels investeringen heropbouwt en men best kiest voor de economie van de toekomst en niet die van het verleden. Dat houdt in dat men op een nieuwe manier naar een aantal zaken moet kijken.

Dat is niet evident, want voor sommigen gaat dat te snel en voor anderen gaat het niet snel genoeg. Wij moeten echt naar een omslag, een transitie toewerken. Dat zal op vele vlakken een duidelijke visie en duidelijke beslissingen vergen.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren