31 mrt 2021

Staatsgarantieregeling: verhoogde dossierkosten?

Dieter Van Besien ontving een bericht van een bezorgde ondernemer. Zij stelde dat de banken hogere dossierkosten aanrekenen voor de staatsgarantieregeling, en dat volledige som van de vergoeding voor de staat onverwacht werd afgehouden van haar lening. Er wordt weinig beroep gedaan op de staatsgarantieregeling. De federale overheid heeft nochtans veel geld voorzien voor dit mechanisme. Het mechanisme  was in een eerste fase van belang om aan de liquiditeitsbehoeften van de ondernemingen tijdens corona te voldoen. In de huidige tweede fase dient de staatsgarantieregeling in de eerste plaats om de solvabiliteit van onze ondernemingen te versterken. De melding dat sommige banken via de dossierkosten de maximumtarieven die gelden onder het staatsgarantiemechanisme zouden trachten te omzeilen, was reden voor Dieter Van Besien om de Minister van Financiën hierover te ondervragen.

De staatsgarantieregeling

Het idee dat banken hogere dossierkosten aanrekenen wanneer zij leningen afsluiten onder de nieuwe staatsgarantieregeling is problematisch. De staatsgarantieregeling legt immers maximuminteresten op aan de banken, waardoor de kosten voor de kredietnemer beperkt zijn. Deze regeling weerspiegelt het feit dat de staatsgarantieregeling voordelen creëert voor zowel de kredietgever als de kredietnemer. Het verhogen van de dossierkosten, die niet wettelijk werden geplafonneerd, zou een manier zijn om de maximumrente te omzeilen, en zou ingaan tegen de geest van de regeling. 

Binnen de staatsgarantieregeling krijgt de staat ook een vergoeding voor de waarborg die ze verstrekt. Die vergoeding werd opgelegd vanuit Europese regelgeving, die dient om te verzekeren dat de staatsgarantieregeling niet neerkomt op verdoken staatssteun. De melding dat de som in een keer werd afgehouden van het krediet baarde mij zorgen omdat de kredietnemer zelf aangeeft dat ze dit een slechte regeling vond. Onder de staatsgarantieregeling is het mogelijk dat de verschuldigde vergoeding wordt verrekend in de interest die de kredietnemer betaalt op de geleende som. Op die manier kan een hogere rente dan de maximumrente worden gevraagd. Dit heeft het voordeel voor de kredietnemer dat alle kosten constant, gespreid en dus voorspelbaar zijn. Voor kredietgevers is deze regeling nadelig, aangezien zij de vergoeding voor de staat niet zouden terugverdienen indien de kredietnemer in een vroeg stadium de lening niet langer kan terugbetalen. Ik ondervroeg de Minister van Financiën of dit niet beter geregeld moet worden in het voordeel van de kredietnemer.

Mijn vraag

In juli 2020 is de tweede staatsgarantie in werking getreden. De kostprijs voor de leningnemer aan de Staat is 50 basispunten voor leningen tot drie jaar en 100 basispunten voor leningen tussen drie en vijf jaar. De nominale maximumrente die de kredietgevers kunnen vragen bij gewaarborgde kredieten, zijn dus respectievelijk 2 % en 2,5 %. Nu werd mij bericht dat iemand een krediet van 250.000 euro onder staatsgarantie heeft afgesloten met een looptijd van vijf jaar. De kredietnemer beweert dat de geheel aan de Staat verschuldigde vergoeding in één keer van de lopende rekening werd gehaald en werd uitbetaald aan de Staat. Bovendien zouden ook hogere dossierkosten worden aangerekend, namelijk 500 euro in plaats van de gebruikelijke 250 euro.

In de wetgeving die de staatsgarantie regelt, worden de dossierkosten niet geplafonneerd. Indien de melding een weergave zou zijn van de gebruikelijke praktijk, ziet het ernaar uit dat sommige kredietgevers de maximumrentevoet ten minste deels trachten te omzeilen via hogere dossierkosten. Daarom heb ik de hiernavolgende vragen.

Ten eerste, hebt u weet van hogere dossierkosten in het geval van leningen onder staatsgarantie? Valt de verhoging te verantwoorden door hogere kosten in de praktijk?

Ten tweede, meent u dat het billijk kan zijn de dossierkosten te plafonneren, zodat ze in elk geval overeenstemmen met de gemaakte kosten en de maximumrente niet wordt omzeild?

Ten derde, vandaag kunnen banken de verschuldigde vergoeding voor de staatsgarantie verrekenen als bijkomende intrest op de hoofdsom of als onderdeel van het geleende bedrag. In dat laatste geval heft de kredietgever ook rente op de verschuldigde vergoeding. Meent u dat de kredietnemer steeds het recht zou moeten hebben de vergoeding te betalen onder de vorm van een verhoogde rente, die in totaal goedkoper en beter voorspelbaar is?

Het antwoord van de Minister

De federale overheid dient bij de berekening van de premie die moet worden aangerekend voor het verkrijgen van een staatswaarborg de richtlijnen te volgen die worden uitgezet door de Europese Commissie in de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak. De kaderregeling stelt onder andere de minimale garantiepremies vast die moeten worden
aangerekend voor een gegarandeerde lening.

Hieruit vloeit voort dat voor een krediet aan een kmo met een looptijd van vijf jaar de premie 1 % of 100 basispunten per jaar bedraagt. De modaliteiten van de betaling van die premie worden verder uitgewerkt in de wet van 20 juli 2020, die staatswaarborg 2 heeft ingevoerd. De betaling van de premie voor de staatswaarborg gebeurt overeenkomstig de wet in haar totaliteit. Daarom is het gangbaar dat de banken de premie upfront laten betalen en de betaling ervan niet spreiden over de duur van het krediet. Dat stemt overeen met de gebruikelijke werkwijze voor het betalen van de vergoeding voor waarborgregelingen.

Overeenkomstig het KB van 24 december 2020 wordt de globale premie op 30 maart 2021 berekend door de Thesaurie voor de kredietportefeuille zoals die op 31 december 2020 is samengesteld. Sinds de verlenging van de gewaarborgde kredieten na 31 december 2020 wordt de premie voor de hierna toegekende kredieten drie maanden na het einde van de bijkomende periode berekend. Dat is dus 30 september 2021. De bank loopt hierbij een risico indien de premie niet onmiddellijk wordt geïnd bij de klant, aangezien de fee immers sowieso door de bank verschuldigd is aan de Staat, ook al zou naderhand blijken dat de kredietnemer deze niet kan betalen.

L'entreprise qui sollicite le prêt peut elle-même prendre en compte le montant de la prime dans le plan de trésorerie qu'elle présente à sa banque afin de justifier le montant du prêt avec la garantie de l'État, c'est-à-dire que la banque peut ellemême cofinancer le montant de la prime.

De wet op de kmo-financiering voorziet er bovendien in dat op het ogenblik van een kredietaanbod aan een onderneming een informatiedocument wordt bezorgd bij het verstrekken van de kredietovereenkomst. In dat informatiedocument moeten onder meer alle kosten worden opgenomen, dus ook de premie die zal worden aangerekend voor de staatswaarborg en de dossierkosten.

De bepaling van de hoogte van de dossierkosten maakt daarbij deel uit van het beleid van elke individuele bank. Volgens Febelfin blijkt uit een onderzoek bij de grootste banken echter dat zij geen dossierkosten aanrekenen die verschillen naargelang het een krediet met of zonder staatswaarborg betreft. Bovendien blijkt daarbij dat deze banken recentelijk hun dossierkosten niet substantieel hebben verhoogd.

De wet van 20 juni 2020 zorgt ervoor dat de staatswaarborg niet de verliezen dekt die worden geleden op de gewaarborgde kredieten met betrekking waartoe de kredietgever de kredietnemer in verband met de toekenning of de uitvoering ervan kosten aanrekent die niet verschuldigd zouden zijn geweest op basis van de algemene voorwaarden van de kredietgever per 29 februari 2020. De staatswaarborgregeling voorziet er dus in dat de banken in geen geval gewettigd zijn om hierbij de kredietnemers die onder de garantie vallen, op een afzonderlijke en duurdere wijze te behandelen.

Mijn repliek

Het klopt dat de rente en het aantal basispunten Europees bepaald zijn. U zegt ook dat het feit dat de banken de premie voor de waarborg in één keer kunnen innen bij de start van de kredietovereenkomst deel uitmaakt van de afspraken die gemaakt zijn met de banksector. Ik neem daar akte van en we zullen met dat gegeven ook rekening houden. U zegt evenwel ook dat Febelfin geen weet heeft van het feit dat banken hun dossierkosten substantieel verhogen. Dat is in tegenspraak met de getuigenissen die ons bereikten. We zullen dat dan ook nog eens grondig natrekken.

Ik weet dat de overheid heel veel moeite doet om goede afspraken te maken met de bankensector. Dat geldt voor u in het bijzonder. Bovendien is het onmogelijk om alle individuele transacties op te volgen en te controleren. Daarom is het belangrijk dat burgers hun getuigenissen blijven sturen. Zo kunnen er evaluaties plaatsvinden en kan er feedback worden gegeven. Ecolo-Groen zal de zaak blijven monitoren en zal melding blijven maken van ongeregeldheden. Als er zich dan een tendens aftekent, zult u waarschijnlijk opnieuw met de sector rond de tafel moeten zitten.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren