09 jun 2022

Klimaatbeleid zal sociaal zijn, of zal niet zijn

Tijdens de plenaire vergadering van 9 juni 2022 besprak Dieter Van Besien het rapport van de Nationale Bank van België over de financiële stabiliteit in België. In dit rapport waarschuwde de bank voor de waardering van leningen aan burgers met huizen met een laag EPC. De mensen die in deze woningen wonen hebben vaak niet de middelen om hun huizen te renoveren. Hen slechtere ontleningsvoorwaarden toekennen zal niet alleen de klimaattransitie vertragen doordat het nog moeilijker wordt om een renovatie te betalen, het zal de ongelijkheid in België verder vergroten. Dieter Van Besien vroeg de minister van Klimaat dan ook of het beleid van de Vivaldi-regering voldoende inzette op een sociaal rechtvaardige klimaattransitie; de enige mogelijke klimaattransitie. 

Mijn tussenkomst

Bekijk het filmpje van mijn tussenkomst hieronder en lees verder voor mijn volledige tussenkomst.

 

De tekst van mijn tussenkomst

De gevolgen van de klimaatverandering creëren risico's voor de financiële sector. Dat is niet nieuw, dat weten we al langer. De aanleiding voor mijn vraag is de waarschuwing van de Nationale Bank deze week ter attentie van de banken voor leningen van eigenaars van slecht geïsoleerde huizen. Mensen in slecht geïsoleerde huizen hebben het vaak al moeilijk, zij zijn al de grootste slachtoffers van de stijgende energieprijzen. Nu worden zij nog eens in het vakje gestoken van groot risico op wanbetaling. Wij kunnen ons allen inbeelden op welke manier de banken daarmee zullen omgaan en hoe zij zich zullen indekken tegen die risico's.

Met Groen hebben wij altijd gezegd dat de klimaattransitie sociaal zal zijn, of ze zal niet zijn. 

De boodschap van de Nationale Bank is in dat opzicht opnieuw een wake-upcall. Het is opnieuw een teken aan de wand dat wij er heel waakzaam voor moeten zijn dat de klimaatverandering de kloof tussen arm en rijk niet nog groter maakt dan vandaag al het geval is. 

De Nationale Bank kan met haar monetair beleid banken sturen in de manier waarop zij omgaan met leningen, specifiek met leningen voor renovaties van oudere huizen. Die vraag heb ik gesteld aan de gouverneur van de Nationale Bank. Hij antwoordde dat de Nationale Bank politiek neutraal moet zijn en geen ideologische koers mag varen. Hij beschouwt mijn vraag als een ideologische vraag. Ik ben het daarmee fundamenteel oneens. Klimaatbeleid is geen zaak van links of rechts, klimaatbeleid is een zaak van gezond verstand.

Mijnheer de minister, bent u het met mij eens dat ook banken een verantwoordelijkheid hebben in de organisatie van een rechtvaardig klimaatbeleid dat niemand achterlaat, dat ook banken een rol hebben in de opwaardering van alle slecht geïsoleerde huizen in ons land? Bent u bereid om dat, samen met de minister van Financiën, te bespreken met de financiële sector en met de Nationale Bank?

Het antwoord van de minister

De financiële sector speelt inderdaad een belangrijke rol bij de realisatie van onze klimaatdoelstellingen. We moeten onder meer een einde stellen aan onze  steun voor de fossiele brandstoffensector en het principe 'de vervuiler betaalt' toepassen. We moeten ook de hefbomen benutten om te bewerkstelligen dat de transitie naar een klimaatneutrale maatschappij rechtvaardig verloopt.

De financiële sector wordt ook blootgesteld aan de risico's van de klimaatverandering en de effecten ervan op onze infrastructuur, economie en maatschappij. De versterking van de weerbaarheid van de overheidsfinanciën en het financiële systeem in het licht van de klimaatverandering is terecht een van de prioriteiten van de Europese Commissie. 

In het licht van de klimaatcrisis moest ons land haar capaciteit inzake risicoanalyse versterken. Op voorstel van minister Khattabi heeft deze regering vorig jaar beslist een coördinatieorgaan voor de risicoanalyse en de evaluatie van de klimaatcrisis op te richten. Dat orgaan zal een holistische en multidisciplinaire analyse van de risico's voor ons land maken en rapporteren aan de Nationale Veiligheidsraad. 

Als gevolg van de klimaatcrisis zal onze maatschappij met uiteenlopende en grootschalige schokken geconfronteerd worden. Extreme weersomstandigheden, onzekerheid in de internationale waardeketen, druk op de financiële sector of andere, verschillende schokken kunnen elkaar versterken of zich op hetzelfde moment voordoen. Naast een analyse van dergelijke schokken moeten we ook systematisch rekening houden met de kwetsbaarheid en het niveau van
blootstelling van specifieke bevolkingsgroepen en sectoren voor dergelijke schokken.

De extra aandacht voor kwetsbaarheid en blootstelling in het kader van onze risicoanalyse is essentieel. De meest kwetsbare groepen of sectoren mogen niet de zwaarste prijs betalen voor de gevolgen van de klimaatverandering of van ons klimaatbeleid.

Mijn repliek

U raakte het zelf al aan, het zijn niet alleen de banken die verantwoordelijkheid hebben in een rechtvaardig klimaatbeleid. Ook de overheid heeft hierin een verpletterende verantwoordelijkheid. 

Maar daar botsen wij op een ander obstakel: de versnipperde bevoegdheden. De btw op zonnepanelen en warmtepompen is een federale bevoegdheid, het isoleren van de huizen is een regionale bevoegdheid. Windenergie op zee is federaal, windenergie op land is Regionaal. 

Die versnippering zorgt ervoor dat wij vier ministers van Klimaat hebben, elk met hun eigen klimaatplan en elk met hun eigen klimaatambitie, die het niet eens geraken over wie wat moet doen en hoe het verdeeld moet worden. Dat kan zo niet verder. Men mag hier staan roepen, maar dat kan zo niet verder.

Als men zelf niet tot werkbare afspraken kan komen, dan moeten we maar een federale scheidsrechter in het leven roepen om de knopen door te hakken, zodat we eindelijk op een coherente manier stappen vooruit kunnen zetten.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren