07 jul 2021

Subsidies voor fossiele brandstoffen

Tijdens de commissievergadering van 7 juli 2021 heeft Dieter Van Besien de staatssecretaris voor Relance ondervraagd over het plan voor herstel en veerkracht dat in zijn naam werd gepubliceerd. Meer in bijzonder betreft het enkele bepalingen en data over de fiscale hervormingen van de subsidies voor fossiele brandstoffen die daarin werden opgenomen, en de verhouding hiermee met data en doelstellingen die door de Europese instellingen en in andere Belgische beleidsplannen werden bepaald.

Het nationaal plan voor herstel en veerkracht

Het nationaal plan voor herstel en veerkracht werd door de staatssecretaris voor Relance opgesteld, geduid en verdedigd in de afgelopen maanden. Een interessant luik van dit plan betrof enkele bepalingen rond fiscale hervormingen rond de subsidies voor fossiele brandstoffen. Een belangrijke vaststelling was dat de datum voor de hervormingen die werd opgenomen in het relanceplan niet overeenstemt met de datum van het Nationaal Plan voor Energie en Klimaat (NEKP) waarin België o.a. haar energie- en klimaatambities moest verduidelijken aan Europa.

Ik stelde aan de staatssecretaris enkele vragen over de beleidslijnen die in het herstelplan werden aangenomen rond groene fiscaliteit. De staatssecretaris zou op de hoogte moeten zijn van de betekenis van die beleidslijnen, aangezien het plan in zijn naam is gepubliceerd en ze expliciet als onderdeel van de relance werden gezien. Toch gaf de staatssecretaris aan dat ik voor mijn vragen bij de minister van financiën moest zijn, zoals u hieronder in mijn vragen, het antwoord van de staatssecretaris en mijn repliek kan lezen.     

Mijn vraag aan de staatssecretaris

Een van de maatregelen in uw nationaal plan voor herstel en veerkracht is de fiscale hervorming van de fossiele brandstoffen. Experts in ons  land dringen al langer aan op een shift van lasten op arbeid naar lasten op onder andere milieu en vermogen. In het herstelplan lezen wij dat de besparingen en de nieuwe inkomsten uit de fiscale hervorming ook gepaard zullen gaan met een sociaal flankerend beleid. Daardoor zullen de directe kosten voor de burger op korte termijn worden beperkt, terwijl er op lange termijn voordelen zullen zijn door de klimaatmitigatie. Over dat aspect in uw plan heb ik een aantal vragen, die ik hier probeer te bundelen.

Ten eerste, in het plan is sprake van een fiscaal sturend instrument, om de consumptie van fossiele brandstoffen te verminderen. Gaat het hier om een koolstoftaks, waarvan ook de Nationale Bank van België ons aanraadt ze in te voeren? Waarom is die term dan gemeden in uw plan?  Acht u die term enigszins gevoelig?

Ten tweede, zal die hervorming worden voorbereid tegen eind 2023 of zullen sommige aspecten ervan, zoals de afbouw van bepaalde subsidies voor fossiele brandstoffen, eerder worden ingevoerd? Ik denk daarbij aan het gunstige btw-tarief voor steenkool, maar ook aan de verschillende subsidies voor fossiele brandstoffen, die door de FOD Financiën recent in kaart zijn gebracht.

Eventuele vervroegde hervormingen kunnen ook passen binnen het actieplan rond de uitfasering van subsidies voor fossiele brandstoffen, dat volgens het Nationaal Energie- en Klimaatplan in 2021 zal worden opgesteld. Hoe staan de datums die in het herstelplan, enerzijds, en in het Klimaatplan, anderzijds, worden vermeld, tegenover elkaar of hoe kan u ze met elkaar rijmen?

In Duitsland geldt sinds begin 2021 reeds de koolstoftaks voor gebouwen en transport. Hoe beoordeelt u de door hen uitgewerkte regeling? Gelooft u dat de Belgische achterstand die wij dan zullen hebben ten opzichte van landen als Duitsland, ervoor zal zorgen dat wij minder geleidelijk de prijs van emissiegassen zullen kunnen opdrijven?

De Europese Commissie plant in het kader van het Fit-for-55-pakket een Europese koolstofstaks uit te werken, ook voor gebouwen en transport. Wordt vandaag al nagedacht over het domein van het fiscaal sturend mechanisme, dat in 2023 zal worden uitgewerkt? Zal dat breder zijn dan die twee sectoren van gebouwen en transport?

Ten slotte, hoeveel andere lidstaten overwegen een fiscaal sturend mechanisme, zoals een koolstoftaks, in te voeren als deel van hun herstelplan? Kunnen de plannen van andere landen dienen als inspiratiebron voor ons land? Is er ook overleg en samenwerking buiten de Europese Unie, om de mechanismen op elkaar af te stemmen?

Dat zijn een hoop vragen. Ik ben benieuwd naar uw antwoorden.

Het antwoord van de staatssecretaris

Mijnheer Vanbesien, uw vraag is zeker bijzonder interessant, want ons land kent inderdaad grote uitdagingen op het vlak van fiscaliteit en zeker op het vlak van groene fiscaliteit.

De groene fiscaliteit zal een belangrijke rol spelen in onze transitie en in de snelheid met dewelke wij die transitie kunnen aanpakken. De bredere fiscale hervorming, zoals die eerder in de commissie door minister Van Peteghem werd besproken, bevat onder meer de belangrijke pilaar groene fiscaliteit. De hervorming die u hier vernoemt, de fiscale hervorming van fossiele brandstoffen, valt daar onder.

Net als bij de bredere fiscale hervorming vereist die hervorming een uitgebreide voorbereiding. Gedurende de komende twee jaar zullen verschillende studies, analyses en projecties de impact en effecten die voortvloeien uit de mogelijke fiscale maatregelen analyseren. Pas aan het eind van dit proces kan mijn collegaminister Van Peteghem de hervorming daadwerkelijk definiëren en zullen wij een voorstel voorleggen aan de regering. Net als bij de bredere fiscale hervorming wordt het voorstel voorzien in het tweede semester van 2023. Als dusdanig hebben wij dit ook in ons plan aan Europa ingediend.

Een meer uitgebreid antwoord kan ik u niet geven, aangezien dit in het kader van de bredere fiscale hervorming van minister Van Peteghem bekeken moet worden.

Mijn repliek 

Wij zullen dat zeker met minister Van Peteghem opvolgen, maar aangezien het ook in uw herstelplan terugkomt, wil ik er ook uw mening over horen.

Wij weten immers allemaal dat we geen tijd te verliezen hebben als wij de klimaatopwarming binnen de perken willen houden. Vandaag reeds zien wij van de klimaatverandering veel gevolgen, soms hier, maar veel vaker nog op andere plaatsen in de wereld, want er komen daaromtrent dag na dag berichten binnen.

Wij weten allemaal welk het streefdoel is, maar het is niet evident om de nodige stappen te zetten. Daarom is het belangrijk dat uw herstelplan zich helemaal in die doelstelling inschrijft, net zoals de fiscale hervorming van minister Van Peteghem. Dit momentum moeten we gebruiken om daarin vooruitgang te boeken. Daarin zult u onze steun volledig hebben.

Conclusie

De staatssecretaris onderschrijft het belang van een verbeterde Belgische milieufiscaliteit en een algemene hervorming van ons fiscaal stelsel. Dat is logisch, aangezien het geen geheim is dat België kampt met verouderde wetgeving met betrekking tot beide domeinen. Ik zal mijn vragen opnieuw moeten stellen en ditmaal aan de minister van Financiën, aangezien de staatssecretaris zich niet bevoegd achtte een antwoord te geven.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren