16 mrt 2022

De benaming van vleesvervangers

Tijdens de commissievergadering van 16 maart heeft Dieter Van Besien de minister van Economie ondervraagd over de wijziging van de regels over de benaming van vleesvervangers. Deze discussie werd in het Europees Parlement reeds eerder gevoerd. Conservatieve politici, vaak onder invloed van wat 'de vleeslobby' wordt genoemd, verdedigden de stelling dat de benaming van vegetarische producten burgers kan misleiden. Deze politici haalden echter nooit cijfers aan om te staven dat de mensen effectief door misleiding vegetarische producten kopen in plaats van vleesproducten. Het bannen van bepaalde benamingen kan wel kosten en moeilijkheden betekenen voor producenten van vleesvervangers. Het zal ook een negatieve impact hebben op de verkoop van voeding tussen landen binnen de EU. Het is waarschijnlijk in die sfeer dat de verklaring voor de Belgische discussie moet worden gevonden, waardoor Dieter Van Besien dit thema wou aankaarten en verduidelijkingen vroeg voor de positie van de minister van Economie.

Mijn vragen

Twee jaar geleden startte u in de schoot van de FOD Economie een discussie over de benaming van vleesvervangers. Het gaat hier over de vraag of de benaming van vleesvervangers misleidend is indien er woorden gebruiinzitten die oorspronkelijk alleen gebruikt werden voor vleesproducten. Als een product bijvoorbeeld "vegetarische kipstukjes" heet zou dit misleidend kunnen zijn omdat een consument het product zou kunnen kopen in de overtuiging dat er kip in zit.

Door de manier waarop handelaren vegetarische producten in de winkel verkopen - afgescheiden van de vleesproducten, voorzien van labels, vaak met een eigen stijl van verpakking en vermelding van de naam 'vegetarisch' of 'vegan' - voelt deze discussie eerder artificieel aan. Dit is nog meer het geval aangezien deze discussie reeds beslecht werd op het Europese niveau. In oktober 2020 en in mei 2021 stemde het Europees Parlement wetsvoorstellen weg die in beperkingen op de namen van vegetarische producten voorzagen, in de overtuiging dat de nadelen van een aanscherping van deze regelgeving niet opweegt tegen de vele nadelen.

  1. Waarom overweegt u een aanpassing van de huidige regels? Kan u deze behoefte staven met cijfers? Hoe vaak heeft de FOD Economie meldingen gekregen over mensen die zich misleid voelden nadat zij een vegetarisch product kochten?
  2. Gelooft u dat de vraag of een verpakking misleidend is beantwoord moet worden door alle elementen van de verpakking tezamen te beschouwen? Waarom denkt u dat een zwart-wit onderscheid op basis van het voorkomen van een term productief kan zijn?
  3. Dreigt een unieke Belgische normering voor de naam van vegetarische producten onze markt niet nog meer af te schermen? Zal dit geen negatieve gevolgen hebben op de kartelvorming en de prijzen van vegetarische producten in België?
    1. Heeft u reeds onderzocht of een dergelijke normering consistent is met de Europese regels? Heeft u de commissie reeds op de hoogte gebracht van de geplande wijzigingen aan de betreffende technische voorschriften?
  4. Gelooft u dat we in België naar een nog grotere daling van de vleesconsumptie moeten overgaan om koolstof en stikstofreductiedoelstellingen te behalen? Hoe wilt u deze transitie verder ondersteunen?
    1. Hoe zal u in het bijzonder verder uiting geven aan de Green Deal en het federaal plan duurzame ontwikkeling met betrekking tot de zogenaamde eiwitshift?
    2. Denkt u dat in deze context alle initiatieven die het succes van vleesvervangers kunnen fnuiken kritisch moeten worden bekeken?

Het antwoord van de minister

Mijnheer Vanbesien, de huidige regels worden niet aangepast, er wordt enkel overwogen om de huidige regels te verduidelijken aan de hand van guidelines en zo advies te geven met betrekking tot de meest doeltreffende middelen voor de naleving van de regels inzake etikettering. Guidelines zijn een manier om een uniforme toepassing van het principe te garanderen, want er bestaan momenteel uiteenlopende standpunten over de interpretatie van het verbod op misleiding.

Het doel van deze guidelines is om meer duidelijkheid te geven voor zowel consumenten als ondernemingen. De verpakking moet inderdaad in zijn geheel worden bekeken.

In het huidige ontwerp van de guidelines wordt dit ook op verschillende plaatsen benadrukt.

Ondernemingen hebben steeds de mogelijkheid om te beargumenteren dat het gebruik van een bepaalde benaming in een specifiek geval niet misleidend is. Het ontwerp geeft slechts enkele elementen tot argumentatie.

Nogmaals, het gaat hier niet om nieuwe regels en normen, maar om de interpretatie van bestaande regels. Andere buurlanden hebben ofwel een wetgeving ter zake afgekondigd ofwel hebben ze gekozen voor dezelfde aanpak die ik verdedig, met name: een uniforme interpretatie van de geldende regels mogelijk maken.

De guidelines vallen niet onder richtlijn 2015/1535, omdat het noch om een regel noch om een norm gaat maar om een toepassing van de bestaande regels. De guidelines hebben dan ook geen invloed op het vrij verkeer van goederen.

De zogenaamde eiwittransitie heeft wel degelijk voordelen voor het milieu en de gezondheid. Het doel van deze guidelines is geenszins om deze transitie te hinderen.

De benaming vegetarische vleesvervanger staat expliciet vermeld als toegelaten in de huidige versie van het ontwerp van de guidelines. Het maakt de consument die de overstap naar vegetarisch wil maken duidelijk welke ingrediënten hij kan gebruiken om te koken.

Mijn repliek

Ik weet nog niet goed hoe ik het antwoord moet inschatten. U zegt: we gaan de regels niet veranderen, maar we gaan wel de interpretatie ervan verduidelijken. Mijn vraag is dan hoe die interpretatie er dan gaat uitzien. Ik hoop alleen dat men geen probleem gaat oplossen dat er eigenlijk niet is.

Ik denk ook dat we weten dat we in de toekomst allemaal spaarzamer zullen moeten zijn met de consumptie van vlees. Degenen die daarvoor vandaag al een inspanning doen, zowel de aanbieders als de consumenten, moeten we zo veel mogelijk stimuleren en helpen in de plaats van tegen te werken.

Wat is immers het ergste dat er kan gebeuren? Dat is dat iemand per vergissing vegetarische kipblokjes koopt terwijl men dacht dat er kip in zat. Zo'n grote ramp is dat niet. Misschien vindt die persoon dat zelfs lekker en heeft dat als positiefeffect dat die persoon dat in de toekomst nog eens zal kopen. Laten we geen problemen oplossen die er niet zijn.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren