03 feb 2021

Wat met Belfius?

"Brussels: Belfius Bank" by harry_nl is licensed with CC BY-NC-SA 2.0.

 

In de Kamer van Volksvertegenwoordigers heeft een parlementslid enkele opties om de regering te ondervragen over het beleid dat ze voeren. Een parlementslid kan een minister ondervragen aan de hand van een schriftelijke vraag, een mondelinge vraag tijdens een commissie, of een actualiteitsvraag tijdens de plenaire vergadering. Met een mondelinge vraag kan men een minister minder diepgaand ondervragen dan met een schriftelijke vraag. Daar staat tegenover dat de minister tijdens een commissievergadering sneller een antwoord zal geven op een mondelinge vraag. Als de nood echter heel hoog is, is een actualiteitsvraag tijdens de plenaire vergadering de beste weg. 

De rol van Belfius

Naar aanleiding van de uitspraken van de ceo van Belfius en van de reclame van Belfius voor zogenaamde "Wealth-klanten", heb ik twee mondelinge vragen gesteld aan de Minister van Financiën. Wat mij betreft zijn beide berichten van Belfius ongelukkig. Ik heb ze dan ook aangegrepen om de minister uit te nodigen tot een diepere reflectie over wat de rol van deze bank zou moeten zijn. Belfius is sinds de redding met publieke middelen van het voormalige Dexia immers voor 100% in handen van de Belgische overheid. Het is geen geheim dat Groen denkt dat de overheid mag en moet eisen dat het beleid van Belfius in lijn is met de waarden en doelstellingen van de federale regering.

Hieronder kan je mijn twee mondelinge vragen en de antwoorden van de minister lezen.

De uitspraken van de CEO van Belfius

Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, wij kennen ondertussen wel de uitspraken van de CEO van Belfius. Deze vraag stond een paar weken geleden reeds geprogrammeerd, de actualiteit van het incident is dus een beetje weg. De situatie blijft echter wat ze is. Tien jaar geleden zaten de banken, en niet het minst Dexia, in financiële problemen, problemen die toen trouwens door de sector zelf waren gecreëerd. Er werd toen ingegrepen en elke Belgische bank werd gered van het faillissement. Dit had gevolgen voor de samenleving die vandaag nog steeds voelbaar zijn. Vandaag hebben onze kmo's en zelfstandigen het moeilijk en het is nu aan de banken om een vangnet te zijn voor deze bedrijven. Zij kunnen dat trouwens doen met ruggensteun van de overheid, via de staatsgarantie. 

Mijn vraag ging over de CEO van Belfius. Het gaat hier dus in eerste instantie over Belfius. Gelooft u dat een bank in handen van de overheid in bijzondere mate zou moeten uitblinken in haar streven naar het ondersteunen van alle Belgische ondernemingen in moeilijkheden? Met andere woorden, dat zij geen normatief onderscheid maakt tussen de verliezers en winnaars van een recessie? Kunnen alle Belgische ondernemers er vandaag nog op vertrouwen dat het financieel beleid van België erop gericht is zoveel mogelijk van hen te ondersteunen? Indien ja, zullen er concrete stappen worden ondernomen om te verzekeren dat Belfius conform de wensen van de regering haar beleid voortzet en de reële economie ondersteunt? Kan een beheersovereenkomst die de verwachtingen van de Belgische Staat als enige aandeelhouder van Belfius formaliseert, deel uitmaken van een dergelijke concrete stap?

Antwoord van de minister

Samen met u heb ik vastgesteld dat de pandemie natuurlijk heel wat sectoren, waaronder de horeca, heel hard heeft getroffen. Uitspraken zoals die van de heer Rasière miskennen uiteraard de inspanningen van velen, ook van de ondernemers die hun zaak moeten sluiten. Ik heb dan ook met hem contact opgenomen en duidelijk gemaakt dat zijn uitspraken niet verstandig zijn. Ik heb hem ook gevraagd om verduidelijking zodat de situatie kan worden rechtgezet. 

Entre-temps, le CEO de Belfius s'est publiquement excusé pour ses déclarations et Belfius a indiqué qu'elle continuerait à soutenir l'économie belge, y compris le secteur horeca, avec tous les moyens à sa disposition. Depuis lors, Belfius a également déclaré que plusieurs fédérations horeca avaient été contactées et que des discussions avaient été entamées sur la manière dont elle pouvait apporter un soutien supplémentaire à leurs membres.

Wat de vraag betreft of Belfius en de banksector hun rol spelen in de crisis, kan ik u meedelen dat de banksector tot nu toe wel degelijk zijn rol heeft gespeeld bij het verstrekken van kredieten. Uit de monitoring van de Nationale Bank van België blijkt dat de kredietverlening op peil is gebleven en er geen sprake is van een credit crunch.

Ik herhaal in mijn conclusie ook nog even dat wij heel goed moeten beseffen dat wij aan de banken na de bankencrisis heel strenge  voorwaarden van voorzichtigheid hebben opgelegd, welk element in de huidige discussie meespeelt. Ik denk dat wij de banken moeten wijzen op de rol die zij te spelen hebben. In uw replieken verneem ik graag hoe u het kader ziet om de gesprekken voort te zetten. Het is in ieder geval de bedoeling om de gesprekken en onderhandelingen met Febelfin op heel korte termijn af te ronden.

Mijn repliek

Ik wil de heer Rasière ook niet vastpinnen op één ongelukkige uitspraak. Hij heeft ondertussen zelf wel door dat die niet zo gepast was en hij is in dialoog gegaan met de geviseerde sector. Het incident op zich toont wel aan dat we oplettend moeten blijven. De situatie is zowel voor de financiële instellingen als voor de kmo's en zelfstandigen ongezien. We moeten inderdaad naar structureel gezonde bedrijven kijken. Dat is altijd wel zo geweest. Van in het begin werd gezegd dat we de structureel gezonde bedrijven door de crisis moesten helpen. De parameters om te bepalen wat een structureel gezond bedrijf is, hebben we ook al vastgelegd vorig jaar. Ik begrijp eigenlijk niet welke nieuwe, extra discussie daarover gaande is. Die parameters zijn volgens mij immers wel bekend. We moeten erover blijven waken dat de structureel gezonde ondernemers op een correcte en voldoende wijze ondersteund worden door de banken. 

Dat waken over moet misschien iets dwingender worden. U bent nieuwe afspraken aan het maken met Febelfin. Dan moeten we er misschien ook voor zorgen dat die afspraken iets minder vrijblijvend zijn dan dat ze waren. Als die gemaakte afspraken keer op keer geschonden worden, moeten we misschien inderdaad zorgen voor een stok achter de deur.

De reclamecampagne voor "Wealth-klanten"

Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, onlangs heeft Belfius een reclamecampagne gericht aan de zogenaamde "wealthklanten". We lezen daarin dat die gefortuneerden bij Belfius een zodanig exclusieve behandeling kunnen genieten dat de uitmuntendheid ervan dagelijks gegarandeerd kan worden. Dat impliceert ook dat de minder gefortuneerden niet kunnen rekenen op een dagelijks uitmuntende dienstverlening. Dat kan ons een beetje doen twijfelen naar wie de "us" in Belfius verwijst.

Belfius is vandaag voor 100 % in handen van de overheid. Van overheidsbedrijven kan worden verwacht dat zij op een maatschappelijk verantwoorde manier diensten verstrekken en daarover communiceren. Het pronken met een exclusieve behandeling van wealthklanten, die trouwens alleen tot het clubje kunnen behoren op uitnodiging van de bank, is geen voorbeeld van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarom heb ik voor u de volgende vragen.

Ten eerste, vindt u het ethisch verantwoord dat een staatsbank een exclusief aanbod heeft voor de meest rijken en daarover op een dergelijke wijze communiceert in de pers? Zo nee, wil u werken aan een gedragscode die Belfius ertoe aanzet een beleid te voeren dat consistent is met uw waarden? Zo ja, waar ligt voor u dan de grens?

Ten tweede, bent u van mening dat een bank in handen van de overheid zou moeten uitblinken in haar streven naar inclusiviteit in plaats van naar exclusiviteit? Aangezien deze regering werk wil maken van een basisbankdienstverlening lijkt die vraag pertinent.

Ten slotte, bent u bereid om na te denken over het opstellen van een beheersovereenkomst met Belfius die hoge kwaliteitsstandaarden zet op het vlak van dienstverlening, personeelsbeleid, financiële behoedzaamheid en duurzaamheid? Aangezien het slecht beleid zou zijn in de huidige financiële situatie de Belfius-aandelen te verkopen, en België dus voor afzienbare tijd de enige aandeelhouder zal zijn, lijkt ook die vraag mij pertinent.

Antwoord van de minister

Mevrouw de voorzitster, mijnheer Vanbesien, Belfius is een universele en inclusieve bank-verzekeraar die diensten aanbiedt aan alle klantensegmenten, ongeacht hun vermogen, en zal dat ook in de toekomst zijn. Een verankering in alle segmenten van de Belgische economie is natuurlijk een van de strategische pijlers van Belfius. De geraamde marktaandelen van Belfius voor 2020 op het vlak van zijn portefeuille langetermijnkredieten illustreren de evenwichtige inspanningen die Belfius levert voor alle actoren van de Belgische samenleving: 14 % van de woonkredieten, 17 % van de kredieten aan kmo's en vrije beroepen, 16,5 % van de kredieten aan ondernemingen en 66 % van de  financieringsdossiers van de lokale overheden. Welke diensten aan welke klanten worden aangeboden is natuurlijk afhankelijk van de behoeften en de concrete toegevoegde waarde. Dit verschilt dus uiteraard per segment. 

De wijze waarop Belfius diensten aan klanten verstrekt, wordt in hoge mate gewaardeerd. In 2020 bedroeg de klantentevredenheidsscore 95,82 %. Er waren geen significante verschillen tussen de segmenten, wat erop wijst dat alle klanten, los van hun vermogen, de dienstverlening van Belfius waarderen. Afgezien van de wettelijk voorziene basisbankdiensten, gaat Belfius overigens nog een stap verder dan andere in de dienstverlening aan kwetsbare groepen. Belfius houdt bijvoorbeeld bij de tarifering van het betalingsverkeer ook expliciet rekening met oudere klanten, die soms over onvoldoende basiskennis beschikken om hun bankverrichtingen digitaal uit te voeren.

Belfius is er zich van bewust dat het als bank in handen van de Belgische overheid een voorbeeldfunctie te vervullen heeft op het vlak van uitmuntende dienstverlening, financiële behoedzaamheid en duurzaamheid. Dankzij de financiële solidariteit heeft de bank tijdens de coronacrisis ook een rol gespeeld op het vlak van betalingsuitstel voor kredieten aan particuliere klanten, ondernemers en ondernemingen. De strategie van de bank wordt goedgekeurd door de raad van bestuur, waarin ook onafhankelijkebestuurders, voorgedragen door de Belgische
overheid, als aandeelhouder zetelen. Bovendien wordt de FPIM minstens één keer per jaar geïnformeerd over de strategie door de voorzitter van de raad van bestuur en de CEO van Belfius. 

Mijn repliek

Mijnheer de minister, Belfius is een bank die voor 100 % in handen is van de overheid en dat zal nog een tijdje zo blijven. Dat onderscheidt haar van de commerciële banken. Dat kan een enorme asset zijn voor de federale overheid, maar vandaag wordt daarmee weinig gedaan. Er is op dit moment weinig verschil tussen Belfius en de commerciële banken. Wij moeten, allemaal samen, eens grondig nadenken over op welke manier wij Belfius als overheidsbank beter kunnen inzetten om een aantal doelstellingen van de overheid te versterken of te helpen realiseren. 

In verband met de beheersovereenkomst, u hebt er opnieuw niet op geantwoord. Onlangs was er een bespreking over een advies van het Rekenhof om voor een aantal nucleaire instellingen een beheersovereenkomst af te sluiten. Tijdens die discussie werd gezegd dat dit advies eigenlijk zou kunnen doorgetrokken worden naar een aantal andere overheidsinstellingen die zo'n overeenkomst nog niet hebben. Belfius is daarvoor misschien wel een goede kandidaat? Wij gaan dat zeker eens van naderbij bekijken.

Conclusie

Het is duidelijk dat de minister onze waarden deelt, en dat hij zich actief inzet voor een inclusiever bankwezen en -beleid. Tegelijkertijd is het niet steeds eenvoudig een eenduidig antwoord te krijgen op een parlementaire vraag. Zoals ik ook zei in mijn repliek blijft het dus een deel van mijn taak om het gedrag van Belfius op te volgen en te blijven pleiten voor het herdenken van onze relatie met deze bank.

Reacties

Vennligst sjekk din e-post og klikk på lenken for å bekrefte din nye e-postadresse.
Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren